Friday, December 18, 2009

Ti Kaipapanan ti Paskua

“Paskua koma amin nga aldaw…” Ta iti paskua napno iti ayat, panagited iti ayat, (wenno panangidiaya iti naawat a parabur wenno sobra ti naawat a parabur). Kararagsakan nga aldaw, saan laeng a kadagiti ubbing no dipay ket iti sangalubongan iti sangsangkamaysa a pammati ti Kristanismo.

Ngem kasanon no awan koma iti paskua? Ania mapukaw kadatayo?

Ania aya ti pudno a kaipapanan ti paskua?

No masungbatan dayta naudi kadagiti tallo a saludsod nasungbatanen amin a panagduadua maipapan iti paskua.

Ta ania ngamin aya ti pudno a kaipapanan iti paskua?

Kadagiti ubbing ken kadagiti agtutubo ken sumagmamano ket nalabit a dida pay natiliw no ania ti pudno a kaipapanan ti paskua.

Agingga saan a silulukat ti pusom a kas ama wenno ina a pagdamagan ti ubing nga anak no ania ti kaipapanan ti paskua, saan a sumeksek iti panunot dayta.

Ngem no ti anakmo wenno ti apokom, ket damagenna kenka, nga “ania koma no awan iti paskua?” Ania ti maisungbatmo?

Iti nagkaysa a konsepto, no ilawlawag laeng dagiti addan nga abalbalyen iti dila ken muging ti anak wenno apo, saan met a sumagepsep kenkuana ti pudno a kaipapanan ti paskua.

Ta ania aya ti pudpudno a kaipapanan ti paskua?

1. Ipalagipna ti pannakaipasngay ti Mesias.
2. Akem ti nagannak.
3. Ti relasion ti anak iti nagannak.
4. Ti akem iti kaarrubam.

No pagkaykaysaen manen dagitoy nga uppat, isu met laeng iti nagkaykaysa ken pakabuklan ti 10 a Bilin: ayatem ti Dios, ayatem dagiti kaarrubam ken ayatem dagiti naganak kenka.

Ti pannakaipasngay ti Mesias. Ania ti kayatna a sawen iti pananglagip a tinawen ti pannakaipasngay ti Mesias? Panangpapigsa ti pammati. Ta ammon a lagipen ti Mesias. Ta nasken kadi a papigsaen ti pammati? Wen met a, ta daytoy ti pundasion ti wagas ti panagbiag. Ngem no ti pundasion ti biagmo ket naibasar laeng kadagiti regalo, ragragsak ken dadakkel a krsimas tri ken gilap dagiti nagduduma a maris ti bombilia wenno komersialismo, nalipatam met ti kaipapanan ti selselebraram iti kada paskua.

Nasken met a patibkeren ti pammati. Ta no saan a natibker ti pammati, kaiyarigam ti naipuruak a bukel iti igid ti kalsada, nga idi limmabas ti manok ket tinuktoknan. Agingga laengen idiay ti pagpatinggaan dayta a pammati.

Isu a ti paskua ket panangipalagip ti pannakaipasngay ti Mesias. Ket agtalinaed koma dayta a kinatibker iti agnanayon wenno agtalinaed koma pammatibker ti pammati.

Isu nga adda paskua tapno mapatibker ti pammati iti Mesias. Tapno maliklikan iti saan a “pannakatuktotok” ti manok wenno saan a pannakabalang.

2. Akem ti nagannak. No iladawan ti isip ti pakasaritaan ti “Natividad” agingga iti pannakaipasngay, sa manen ti panagubing ni Jesus agingga iti ipapatay ken yuulina sadi langit, mailadawan met ti akem ken responsibilidad da Jose ken Maria a naintaoan a nagannak ni Jesus.

Itoy a punto, dagiti met nagannak ti mapalagipan. Ti kinaadda ti dakkel a responsibilidadda kadagiti annakda. Kas ken ni Jose ken Maria, nasken a saluadanda ken taripatoenda ti anakda (Jesus) iti baet dagiti damsak ken kinapiman. Ni saanda man laeng a nagreklamo iti sinangoda a kinadamsak (natividad) ken kinapiman (pannakaipasngay iti kulluong).

Kadagiti nagannak, no maipasungalngal iti kinadamsak ken maigapu iti anak, maakem kadi dayta? No maipasungalngal ti nagannak iti kinapiman gapu iti anak, maakem kadi dayta? Isu daytoy ti palagip ti paskua kadagiti nagannak. Ti panagbalin a natibker a nagannak iti baet ti damsak ken kinapiman.

3. Ti relasion ti anak iti nagannak. Kasano nga iladawanmo ti relasion ni Jesus kadagiti naintaoan a nagannak kenkuana? Ti sungbatna isu ti pudpudno a kaipapanan ti paskua kadagiti annak. Isu dayta ti tagipatgen (values) ti paskua a para kadagiti annak no apay a selebrarantayo ti paskua. Mapalagipantayo ti responsibilidadtayo ken akemtayo kadagiti nagannak kadatayo. Kasano kadi iti pannakilangenmo kadagiti nagannak kenka?

Kasano aya iti pannakilangenmo kadagiti dadakkelmo? Isu daytoy ti palagip ti paskua kadagiti annak. Ti sungbat ket adda a mismo iti anak.

4. Ti akem iti kaarruba. Siasino dagiti kaarrubak? Amin a tao ket kaarrubam. Kabusormo man ken saan, kaarrubam latta.

Ayatem ti kaarrubam a kas iti panagayatmo iti bagim. Isu ngarud dayta ti pundasion ti panagsisinnukat ti regalo wenno panangited ti regalo ta idiaya ti ayat. Ken no inawatna dayta a regalo (ayat), kaipapananna iti pannaakaisaknap ti ayat.

Kadagiti ubbing? Apay a nasken nga ikkan iti regalo dagiti ubbing? Wenno apay a dumawat ti regalo dagiti ubbing? Lalo kadagiti ninong ken ninangda?

Ti panangited ti regalo kadaiti ubbing ket panangisuro no kasano iti agayat. Panangimula iti panunotda ti ayat. Panangisuro kadakuada no kasano iti agayat – babaen iti panangidiaya no ania iti adda kenka: Material a banag. Ispiritual nga ammo. Kinasirib.

Daydiay laengen panangited iti regalo wenno card, iti ubing, am-ammo wenno kabagian ket saan a daydiay card ti importante kadaydiay no di ket ti mensahena nga adda ti “mangipatpateg kenka”. Sadinoman a suli ti lubong ti yanna, iti baet ti minilmilia a taaw, iti baet ti adu a pakakumikoman, saannaka a nalipatan agsipud ta ay-ayatennaka.

Ala, wen, no awan koma ti paskua. Awan met ti panawen a panangipalagip ti panangpatibker iti pammati iti Dios, ayat ti nagannak iti anak, ayat ti anak kadagiti nagannak ken ayat kadagiti kaarruba…

Ngem adda ti paskua. Adda ngarud ti palagip…

NAIMBAG A PASKUAYO AMIN!##

Ti Kaipapanan t

“Paskua koma amin nga aldaw…” Ta iti paskua napno iti ayat, panagited iti ayat, (wenno panangidiaya iti naawat a parabur wenno sobra ti naawat a parabur). Kararagsakan nga aldaw, saan laeng a kadagiti ubbing no dipay ket iti sangalubongan iti sangsangkamaysa a pammati ti Kristanismo.

Ngem kasanon no awan koma iti paskua? Ania mapukaw kadatayo?

Ania aya ti pudno a kaipapanan ti paskua?

No masungbatan dayta naudi kadagiti tallo a saludsod nasungbatanen amin a panagduadua maipapan iti paskua.

Ta ania ngamin aya ti pudno a kaipapanan iti paskua?

Kadagiti ubbing ken kadagiti agtutubo ken sumagmamano ket nalabit a dida pay natiliw no ania ti pudno a kaipapanan ti paskua.

Agingga saan a silulukat ti pusom a kas ama wenno ina a pagdamagan ti ubing nga anak no ania ti kaipapanan ti paskua, saan a sumeksek iti panunot dayta.

Ngem no ti anakmo wenno ti apokom, ket damagenna kenka, nga “ania koma no awan iti paskua?” Ania ti maisungbatmo?

Iti nagkaysa a konsepto, no ilawlawag laeng dagiti addan nga abalbalyen iti dila ken muging ti anak wenno apo, saan met a sumagepsep kenkuana ti pudno a kaipapanan ti paskua.

Ta ania aya ti pudpudno a kaipapanan ti paskua?

1. Ipalagipna ti pannakaipasngay ti Mesias.
2. Akem ti nagannak.
3. Ti relasion ti anak iti nagannak.
4. Ti akem iti kaarrubam.

No pagkaykaysaen manen dagitoy nga uppat, isu met laeng iti nagkaykaysa ken pakabuklan ti 10 a Bilin: ayatem ti Dios, ayatem dagiti kaarrubam ken ayatem dagiti naganak kenka.

Ti pannakaipasngay ti Mesias. Ania ti kayatna a sawen iti pananglagip a tinawen ti pannakaipasngay ti Mesias? Panangpapigsa ti pammati. Ta ammon a lagipen ti Mesias. Ta nasken kadi a papigsaen ti pammati? Wen met a, ta daytoy ti pundasion ti wagas ti panagbiag. Ngem no ti pundasion ti biagmo ket naibasar laeng kadagiti regalo, ragragsak ken dadakkel a krsimas tri ken gilap dagiti nagduduma a maris ti bombilia wenno komersialismo, nalipatam met ti kaipapanan ti selselebraram iti kada paskua.

Nasken met a patibkeren ti pammati. Ta no saan a natibker ti pammati, kaiyarigam ti naipuruak a bukel iti igid ti kalsada, nga idi limmabas ti manok ket tinuktoknan. Agingga laengen idiay ti pagpatinggaan dayta a pammati.

Isu a ti paskua ket panangipalagip ti pannakaipasngay ti Mesias. Ket agtalinaed koma dayta a kinatibker iti agnanayon wenno agtalinaed koma pammatibker ti pammati.

Isu nga adda paskua tapno mapatibker ti pammati iti Mesias. Tapno maliklikan iti saan a “pannakatuktotok” ti manok wenno saan a pannakabalang.

2. Akem ti nagannak. No iladawan ti isip ti pakasaritaan ti “Natividad” agingga iti pannakaipasngay, sa manen ti panagubing ni Jesus agingga iti ipapatay ken yuulina sadi langit, mailadawan met ti akem ken responsibilidad da Jose ken Maria a naintaoan a nagannak ni Jesus.

Itoy a punto, dagiti met nagannak ti mapalagipan. Ti kinaadda ti dakkel a responsibilidadda kadagiti annakda. Kas ken ni Jose ken Maria, nasken a saluadanda ken taripatoenda ti anakda (Jesus) iti baet dagiti damsak ken kinapiman. Ni saanda man laeng a nagreklamo iti sinangoda a kinadamsak (natividad) ken kinapiman (pannakaipasngay iti kulluong).

Kadagiti nagannak, no maipasungalngal iti kinadamsak ken maigapu iti anak, maakem kadi dayta? No maipasungalngal ti nagannak iti kinapiman gapu iti anak, maakem kadi dayta? Isu daytoy ti palagip ti paskua kadagiti nagannak. Ti panagbalin a natibker a nagannak iti baet ti damsak ken kinapiman.

3. Ti relasion ti anak iti nagannak. Kasano nga iladawanmo ti relasion ni Jesus kadagiti naintaoan a nagannak kenkuana? Ti sungbatna isu ti pudpudno a kaipapanan ti paskua kadagiti annak. Isu dayta ti tagipatgen (values) ti paskua a para kadagiti annak no apay a selebrarantayo ti paskua. Mapalagipantayo ti responsibilidadtayo ken akemtayo kadagiti nagannak kadatayo. Kasano kadi iti pannakilangenmo kadagiti nagannak kenka?

Kasano aya iti pannakilangenmo kadagiti dadakkelmo? Isu daytoy ti palagip ti paskua kadagiti annak. Ti sungbat ket adda a mismo iti anak.

4. Ti akem iti kaarruba. Siasino dagiti kaarrubak? Amin a tao ket kaarrubam. Kabusormo man ken saan, kaarrubam latta.

Ayatem ti kaarrubam a kas iti panagayatmo iti bagim. Isu ngarud dayta ti pundasion ti panagsisinnukat ti regalo wenno panangited ti regalo ta idiaya ti ayat. Ken no inawatna dayta a regalo (ayat), kaipapananna iti pannaakaisaknap ti ayat.

Kadagiti ubbing? Apay a nasken nga ikkan iti regalo dagiti ubbing? Wenno apay a dumawat ti regalo dagiti ubbing? Lalo kadagiti ninong ken ninangda?

Ti panangited ti regalo kadaiti ubbing ket panangisuro no kasano iti agayat. Panangimula iti panunotda ti ayat. Panangisuro kadakuada no kasano iti agayat – babaen iti panangidiaya no ania iti adda kenka: Material a banag. Ispiritual nga ammo. Kinasirib.

Daydiay laengen panangited iti regalo wenno card, iti ubing, am-ammo wenno kabagian ket saan a daydiay card ti importante kadaydiay no di ket ti mensahena nga adda ti “mangipatpateg kenka”. Sadinoman a suli ti lubong ti yanna, iti baet ti minilmilia a taaw, iti baet ti adu a pakakumikoman, saannaka a nalipatan agsipud ta ay-ayatennaka.

Ala, wen, no awan koma ti paskua. Awan met ti panawen a panangipalagip ti panangpatibker iti pammati iti Dios, ayat ti nagannak iti anak, ayat ti anak kadagiti nagannak ken ayat kadagiti kaarruba…

Ngem adda ti paskua. Adda ngarud ti palagip…

NAIMBAG A PASKUAYO AMIN!##

Tuesday, December 08, 2009

Nakakaapal a Kinapudno

Nakakaapal ti kinapudno dagiti umili kadagiti kaarruba a nasion. Gapu iti kinapudnoda, iti bagbagida, iti padada a tao, iti gimong a pagnanaedanda ken ti pulida, isuda met laeng iti nangimula ti bukel ti panagraem kadakuada. Nakakaapal dayta a nagapuananda. Naibayog ti kinaasinoda. Nakakaapal dayta a kinapudnoda, a kunatayo a saan a limtuad iti gimongtayo iti laksid iti kinaadda iti nakadakdakkel a namnama.

Pagarigan laengen dagiti mangidadaulo kadakuada, no nagbasolda iti graft and corruption awan iti sawsawirna iti pannakadusa. Pasaray makonsensiada pay nga agtinnag iti saan a nasayaat a damag, a kas ti dati a pangulo iti South Korea. Ti dati a pangulo ti Taiwan a ni President Chen Shui-bian ken ti asawana a ni Wu Shu-chen ket naidarum ken nasentensiaanda iti kurapsion ket naibilin ti pannabalud tungpal biagda. Iti Japan, aglusolosda iti puestoda dagiti naakusaran iti panagkusit ken iti graft and corruption. Dagiti saan a makabael a mangatipa ti kuddot ti konsensia ket puon ti pananggibusda ti bukodda a biag. Ti Singapore, iti agdama, ket isu ti kangrunaan ladawan ti kinapudno a panagserbi. Nakangatnagto ken maraem la unay ti kinapudnoda nga agserbi iti gobiernoda. Ti Vietnam, iti agdama, ket rimmangpaya manipud iti “dapo” ti gubat gapu iti kinapudnoda.

Ngem ti Pinas, ti dati a tigre ti Asia ket nagbalin a gusgusin a kuting. Apay a napasamak iti kastoy? Apay a kasla limmakay a pasanud iti pannagnana? Ti makita a rason ket saan a kinapudno dagiti agserbi—dagiti makuna nga inawagan ken nangipresentar ti bagbagida nga agserbi. Ta imbes a ti nasion ti rumang-ay ket isuda a mismo iti rimmang-ay ket nabati ti ilida a mangmulmulagat iti natuktukkol a siit ti ikan iti latok kabayatan iti panagrebulosion ti buksitna. Kadagiti muging, saludsoden a kanayon ti kaipapanan ti panagserbi.

Yanna kadi ti anag ken kaipapanan ti panagsaerbi? Yanna kadi ti umalingawngaw nga ikkis nga isu ti “napili” a mangiyuna iti altar ti panagdur-as? Yanna kadi ti anag ti makunkua a napudno a panagserbi?

No kadagiti kaarruba a nasion, no matakuatan a nagbasol ti asinoman, isu man daytoy ti pangulo ti nasion, nangato nga opisial, ordinario nga umili ket nawaya ken saan a mapagduaduaan a madusa. Ngem iti Pinas, no makombiktar man ti maysa a pangulo, awan pay iti makalawas, maidurduronen ti nabileg la unay a presidential pardon, ket saan man la a pulos a nagsagaba ti nakabasol iti kas iti sinagaba a narikna dagiti kailianna. Nababa kadi unayen aya ti kinapudno iti panagserbi?

Maiduma iti gimong a nariingantayo a pinalidem nalabes unay a pinnolitika nga agibunga iti saan a nasayaat nga aspeto ti biag. Ti nalabes unay a graft and corruption ket nagbalin a kanser ti gimong a paggargarawan ngem saan a maikaskaso nga agasan agsipud iti kinaawan iti kinapudno nga agserbi. Saan a daydiay maaramid para iti pagsayaatan ti gobierno ti importante no di ket no ania ti maala iti gobierno para iti bukod a pagsayaatan.

Kas makitatayo nga ebidensiya kadagiti naisurat kadagiti SALN wenno statement of asset, liabilities and network ket madlaw unay a saan a agsusurot ti napastrekda, ti kinitada babaen iti sueldoda ta kellaat man iti ingangato wenno ilolobo dagitoy a bilang ti kinabaknangda. Saan a nakapappapati dayta a banag ket saan a maikkat a nabalkot la ketdi iti misterio dayta a banag. Dayta ti kinapudno a makita.

“Too often than not, however, due to loopholes in the law and flaws in the way the forms were crafted, the corrupt are able to evade detection,” kuna ni Civil Service Commission Chairperson Karina David. Kabayatanna, dagiti babassit nga empleado a bassit iti inda ideklara a pangrugianda ken agtungtungpal laeng kadagiti annuroten ket isuda iti potentensial nga agsagrap iti asunto a perjury. Iti ababa a pannao, awan ti dakkel nga ikan a matiliw a makarsel. No adda man, once in a blue moon laeng. Ta ti nalinteg agbalin a killo no masipngetan. Adu dagiti anniniwan iti kasipngetan a di makitkita..

Iti laksid a ti laeng Pinas ti makunkuna a nangarakop ti Kristianismo iti Asia, kabaliktad ti turturongen a rumbeng koma a pagturongan. Adayo unay iti panggep ken anag ti kinaasinona. Daydiay nagtaud iti ngiwatna ken pinarintumenganna ket maigidiat iti aramidna. Saan a maikanatad dayta a banag.

Isu a kinuna naminsan ni Mahatma Gandhi ti India, saan a Kristiano ngem managbasa iti Bilia, idi sinaludsod ti maysa a missionero, a masansan nga ibasarna dagiti sinaona iti Biblia ngem apay a di ag-Kristiano? Kunana: “Oh, I don’t reject Christ. I love Christ. It’s just that so many of you Christians are so unlike Christ.” Innayonna, “If Christians would really live according to the teachings of Christ, as found in the Bible, all of India would be Christian today.” No koma ta agbibiag amin a Kristiano a kas iti pannursuro a kanayon a maiyeb-ebkas, adayo koma ti graft and corruption.

Ngem kas iti natakuatan ni Tony Kwok, ti nangadal taray ken kasasaad ti gobierno, idi 2007, kinunana a: “Weak laws, a slow judicial system, and public cynicism. Those are the reasons corruption thrives in this country…” Ni Kwok ti experto iti graft and corruption manipud iti pagilian a Hong Kong. Isuna ti responsible iti panangdalus ti pagilianna iti kurapsion ken burukrasia.

Ania kano ti natakuatanna? Dagiti nakapsut ken awan durina a linlinteg—adu a linteg ngem awan ti mangipatungpal ken di matungtungpal wenno naaramidda laeng a kas nayon ti buntuon dagiti immunan a naigabsuon a di pulos maikaskaso iti kinapategda. Nabuntog a judicial system—nga abutenna iti mano a tawen a mangresolbar ti simple laeng a kaso, a no dadduma ket minadyik dagiti makunkuna hoodlums in robes, ken kangrunaanna amin ti saan a masapulan nga anniniwan ti kinapudno a panagserbi.

Kuna pay ni Kwok: “…here lawmakers failed tremendously because the corruption law is terrible and inadequate. They also failed miserably in providing the Office of the Ombudsman investigative powers.” Linagidaw unay ni Kwok dagiti agar-aramid iti linteg iti saanda a panagaramid ken panangipasa kadagiti linlinteg a mangkontra iti kurapsion. Pudno la unay ti kinuna ni Kwok, no adawem ti naaramidan ti kongreso ken senado iti agdama, awan sabali a lumtuad a makitam no dagiti privileged speech, panagaapa ken panagsisinnubang, panangipapilit iti kayat a panagtalinaed ti adda iti poder uray no saanen a kayat ti kaaduan—a kasla ketdi kabaelanda pay laeng a ballikugen ti timek dagiti umili. Iti ababa a pannao, awansan ti namnamaen a napudno panagserbi dagiti makunkuna nga agserserbi?

Daytoy ti kurapsion, ti sakit ti gimong a saan a pulos a maag-agasan. Nupay makitkitan ti kinabilegna, marikriknan ti impalayna a babantot, saan a maikaskaso a sarangten wenno ipaayan iti sulosion. Saan a daydiay kinaawan iti masarakan nga agasna no di ket kinaawan iti kinapudno dagiti mangagas koma.

Pudno la unay iti kuna ken pammaliiw ni kolumnista Conrado de Quiros maipapan itoy a banag: “This is corruption in every sense of the word, the kind that has to do not just with adulteration but with rottenness and decay. This is pillage of the deepest, fiercest, most terrifying kind, the kind that doesn’t just turn people into paupers but into zombies.” Adda ngamin iti makagapu itoy nga imbagana: “Power corrupts, and absolute power corrupts absolutely.”

Di nakaskasdaaw no karaman ti Pinas kadagiti pinakakurap a pagilian iti Asia. Iti scale of 10, immabuten ti 9 segun ti survey nga inwayat ti Hong Kong-based Political and Economic Risk Consultancy (PERC). Daytoy a kurapsion ti puon ken gapuna iti panagrigrigat ti kaadduan nga umili ta bumakbaknang dagiti nabaknang ken pumangpanglaw met dagiti napanglaw. Lalo ket dipay masibbolen ti kinangina dagiti gagatangen. Lapdanna daytoy ti panagdur-as. Iti laksid a maibilang daytoy nga immoral nga aramid, naruay latta dagiti parintumeng ken panagakkob kadagiti dua a dakulap a buyogan ti kidem iti man dumog wenno tangad no di man iti dir-i dagiti amen ken alleluia iti adu a makaimatang.

Kinapudno. Dayta ti manmano a masarakan lalona iti ngarab ti panagserbi. @

Thursday, December 03, 2009

Mañana Habit

Mañana habit? Ti balikas a narigat a masarakan iti English dictionary. Uray kasano ti panangukag-ukag ti diksionario, agtinnag laeng nga upay. Uray no iklik ti built-in dictionary ti MS Word, ubbaw laeng iti agparang. Ta apay a napasamak iti kastoy? Ta ngamin daytoy a balikas ket naadaw manipud kadagiti Kastila. Maysa kadagiti nagkaadu nga Spanish word a nailaga kadagiti lenguahetayo a Pinoy. Nainayon a termino nga idi agangay ket naitiponen, ket isun ti agaon a balikas iti dila. Iti ababa a pannao, inadaptar.

Ta ania aya ngamin ti mañana habit? Balikas a kayatna a sawen ket inton bigat. No koma adda ti aramidem ita ket ipabigatmo. Itantan. Ti makadakes ket no dayta a bigat ket maipabigat manen ken manen santo manen ta saan met nga aggibus ti inton bigat. Adda latta kabigatanna kadagiti managitantan.

Ngem saan a makatulong iti dur-asan daytoy nga aramid, no di ket ad-adda pay nga imamegna ti kasasaad ken saan a pannakatungpal ti wayat ket kayat nga iringpas wenno palpasen. Nupay adda met ti panawen a naan-anay nga aramiden ti kayat nga iringpas, gapu ta nasurot daytoy nga aramid ti managsulsulit, dimteng ti panawen a napukaw ti tiansa gapu dayta a panagitantan. Ti tiansa a dumur-as ket naitantantan. Pagangayanna, napukaw wenno naiyaw-awan dayta a tiansa.

Makapamisuot pay ti kastoy a tabas wenno aramid. Makaali wenno makapasurot pay. Kas pagarigan koma ta adda ti papanam, naayabanka: “Inton bigat a daytan, umayka ketdi ditoy…” No ania rason no ania dayta ket isun ti rimmimbaw iti panggep nga aramiden wenno iringpas. Naipabigat nga aramid. Naitantan. Naituntunkua. Ken adu pay a termino ken bersion iti saan a tinungpal nga aramiden iti agdama.

Adda daydiay pagsasao a kunana: Dimo aramiden inton bigat ti maaramidmo iti agdama. Maysa a napintek a palagip. Isu dayta ti agdadata a sursuroten dagiti addaan iti nasinop ken organisado nga aramid. Kadagiti addaan iti nasinop ken organisado nga aramid ket awan iti inda pakaburiboran a kamkamaten, lalona iti panagkamat ti panawen. Adayo a mapasamak dayta a banag ta nailasagdan nga aramid dayta kinasinop wenno kinaorganisado.

Apay nasken kadi nga organisado dagiti aramid? No saan a nasurotan, nasken a surotenen tapno saan a maitawtaw wenno maiyaw-awan dagiti rumbeng nga agus, tapno naannayas latta ti sursuroten a dana iti biag.

Itay nabiit, adda ti makapamisuot a pasamak a naipadpadamag. Ti registration dagiti botante. Nagdudupudop dagiti tao a mapan agrehistro iti maudi nga aldaw. Pagangayanna, saan laeng a dagiti mangimaton iti COMELEC ti nabannog no dipay ket dagiti usarenda a machine ken devices. Ti makadakes, dagiti pay agserserbi ti napabasol iti saan a pannakarehistro. Ne, saan kadi aya nga immabut iti sangapulo a bulan ti kaundayna dayta a registration ken validation dagiti botante? Kadagiti immun-una a bulan a maiwarwaragawagen a nangrugin ti registration ngem ania ti napasamak? Nginilaw ti nakatapaya ken agdudungsa nga empleado. Sa ita ta kaaldawan ti deadline, sada aggigiddan a mapan? Mañana habit!

No koma ta awan dagita a panagintuntunkua iti aramiden, nawaya koma ken nasimbeng ti nakem iti panawen a panaggibus ti aldaw a naituding. Awan koma dagita a dawat nga ekstension. Makaited laeng dagita iti saan a naannayas a panagtrabaho. Isturbo.

Ngem mapasamak latta met mañana habit. Kunada ngarud, a nailasagen ni Pinoy daytoy nga aramid. Saanen a maikkat. Saanen a maiwagat.

Isu a naginad ti idadateng ti asenso. Wenno awan ti panagbalbaliw. Ta no dadduma, ti opurtunidad ket maminsan laeng nga agtuktok iti ridaw ket saanton nga agsubli pay iti kaano man no inkaso saan a sinunggaban. Kadagiti manglislisi a kanayon iti mañana habit, isuda iti naasenso ken nalukay ti aangsanna iti daytoy nailet a lubong. @