Friday, April 11, 2008

Bayao

BAYA-O


Ti pannakatagiben kadagiti aw-awid, tradision, pammati, kultura ken arte a pagtitinnawidan iti dila (oral arts) ket napateg la unay a pagsasabatan ti puli, dagiti asideg ken adayo a kabagian, gagayyem ken am-ammo. No awan dagitoy, nalabit a saan pay ngata nga agaammo dagiti agkakabagian; ken nalabit a saan pay ngata nga ammo dagiti dadduma a kakabagian ti maipapan ken ni angkay wenno ni angket, da lilong wenno ni lilang wenno ti kapuonan ti pamilia.

Napateg dagitoy oral arts ta subliananda ti dana a nagnaan ti puli, ti kabibiag ti napalabas, ti ayat, ti panagbiag, dagiti aramid ken pannakibakal ti biag.

Panangammo iti sibubukel a kinaasino ti kangrunaan a ragpaten iti pannakaammo iti pakasaritaan iti puli wenno pamilia. Ket asinoman a makaammo iti kinaasinona iti kaanoman, iti sadinoman, ken uray iti aniaman apagteng ket dinanto ibain ken ilemmeng ti kinaasinona.

Saan ngarud a maiparbeng a maidulinda iti baul ti panawen no di ket ilasag kadagiti tumanor a kaputotan tapno pagagsawan kadagiti kibin ken giya a mangpatanor iti mulinaw a kinatao ken kinaasino. Maysa a sarming a balitok a paganinawan iti sin-aw ken di matemtem a pannursuro ken tagipatgen.

Maysa ti baya-o a pakaagsawan iti biag ken kabibiag. Maysa a nakabaknang a nagtitinnawidan iti dila (oral arts) a nasken la unay a salimetmetan ken saluadan. Ti panangibinglay wenno panangipadigo ket panangiparangkap ti kabukbukodan a gameng ken panangipaduyakyak iti kinaasino. Ta saan a rumbeng nga idulin ti kinaasino. Saan a rumbeng nga idulin iti baul ti panawen dagitoy nga oral arts. Di maiparbeng nga idulin iti baul ti panawen ti baya-o.

Ti baya-o daytoy a sinurat ket nakasentro iti imbaya-o ni Rep. Mauricio Domogan ti Baguio City ken ni Mrs. Antonina T. Valdez, iti rabii ti Marso 19, 2008, iti massayag ti bangkay ni Inang Ricarda Allibang, iti Funeraria La Paz iti Siudad Dagiti Saleng. Ti maikatlo, ama ni Rep. Domogan ngem diak a maimdengan a naimbag ti timek-raed ken gapu (ngata?) iti saan a naimbag a pannakairekordna. Nupay kasta naragpat ketdi ti ababa a pakadagupan a pokus ket ti pananganalisar ti konteksto dagiti baya-o.

Ni Inang Carda (kas pangawag) ti ina ni Manang Rose a kaingungot ni ni Mang Buddy (Salvador) Espejo a publisher ti Tawid News Magasin. Maysa a retirado a mannursuro. Inulilana da Fe, Rose, Othmar KEN… dagiti mamanugang ken appona.

Ta ania ngamin aya ti baya-o?

Kastoy man ti panangilawlawag ni Atty. Leo Beligan, a maysa met a puli ti Bago iti Upland Municipalities of Ilocos Sur ngem agnanaeden iti agdama iti USA: “…ti baya-o ket daytay 'incantation' no adda natay, similar to the pasyon during holy week. Daytay agbaya-o agtugaw wenno agdalupisak iti sango ti bangkay ket salaysayenna ti kabibiag (the highlights) daytay natay ken aminen nga kayatna nga iyebkas maipapan kenkuana…” [1]

Idi sinurat ti author ti Bago Oral Arts and Traditions, saan a nadakamat daytoy Baya-o, wenno naigagara a diak dinakamat ta namnamaek a dumtengto daytoy a gundaway a mailatang iti ad-adu a panangilawlawag ken ehemplo.

Damok a mangngeg dayta balikas ken ni inangko, a maysa met Bago (wenno maysa kadagiti uppat a dibision ti Kankanaey, a kas insurat ni W. H. Scott). Nasuroken a tallo a dekada iti napalabas, iti massayag ni ikit nga inaunaan a kabsat da inang. Iti Gitlangan, Comillas, Cevantes, Ilocos Sur. Nagbaya-o ni inang. Kasta man met laeng idi napan nakimassayag iti kabagian sadiay Mainit, Bontoc, ket kunana a nagbaya-o. Ngem diak nga inkaskaso idi dagita, a ta diak met ngarud makaawat iti Kankanaey. (Babawikon itan a di nagsursuro, ta maid ken wada laeng met ti nalawag a maawatanmi. Ken maysa, saanak nga interesado ta saanak pay la a mannurat idi ken awan la eesgaak iti panagsuratan ken saanko nga arapaap ti agbalin a mannurat.)

Iti internet, adda dagiti sumagmamano a nabasbasak maipapan iti baya-o, ti nabaknang a pagtitinnawidan iti dila (oral arts).

“Baya-o … a song for the dead, recounting his past deeds; a dirge.” [2]

Kanta (wenno kansion) para iti natay, a kas panglagip kenkuana; maysa a dung-aw. Dirge – naikanta nga anek-ek, pammakada, panagyaman ken pammilin ken ingpen (wishes).

Ken ingpen? Wen. Adtoy ti maysa a linia ti baya-o dagiti i-Sagada (Mt. Province): “I taoli yo nan swerti kadakami, ya san an-ak yo.” [3]

Kayatna a sawen, babaen iti free translation: “Iti ipapanawyo, dumteng koma ti naimbag a gasat, grasia kadakam a pinanawam…(i.e. pamilia, kabagian, gagayyem, kailian...)

Dagiti ingpen ditoy ket nakakonekta iti pimmusay a kas sandi ti lagip, ayat ken iliw iti agnanayonen a kinaawannan iti denna. Itoy a punto, ti relasion ti ‘immunan’ ken dagiti ‘nabati’ ket ad-adda pay nga immamnut ken timmibker. Ti ayat, ket saan laeng nga agtaud iti ngiwat no di ket naigamer iti dara nga agtaltalaytay kadagiti laslasag.

Adda ti nakaisangratan daytoy nga oral arts. Saan amin a nakamassayag ket maipaayan iti baya-o. Saan.

“The baya-o on the other hand, is done during vigils. It is however done if the dead is either an old man or old woman with children.” [4]

Nakaisangratan. Saan amin ket maipaayan iti baya-o. Saan a para kadagiti ub-ubbing, agtutubo ken agkabanuag. Para laeng kadagiti nataengan. Baketen daydii Inang Carda iti edadna nga 85.

Ti bayao ket pakaadawan kadagiti tagipatgen (virtues) nga insursuro ti nakamassayag -- pammagbaga, pammilin, pannursuro – dagiti linaon iti muging ken iti puso. Ti panangiyallatiw manen dagitoy a tagipatgen (babaen iti baya-o) kadagiti dumdumngeg lalo kadagiti ub-ubbing ken agtutubo ket maysa a natakneng a wagas iti edukasion. Lumasag a wagas no diman mailaok a linabag iti dara nga agtalaytay kadagiti ur-urat.

“The baya-o extolled the virtues of the dead and sought his blessings for the community and for those who shared resources and efforts to usher the passing of the dead back to the world of their departed ancestors.” [5]

Sumagmamano laeng nga aldaw ti massayag. Saan nga agbayag. “The wake could last from three days to a week. Unnecessary noises and playing of gongs are prohibited. The only sound you will hear is the baya-o, a traditional chant performed by the elders to scold or praise the dead. [6]

Kas iti dung-aw ni Ilokano wenno ti ba-diw ni Ibaloi, adda latta laok ti baya-o a pammilin iti nakamassayag: (1) agtultuloy a pannarabay; (2) panangibabaet iti Namarsua; (3) ipaayna koma ti talna kadagiti pinanawanna
“ The only sound you will hear is the baya-o, a traditional chant performed by the elders to scold or praise the dead. The chant varies from humming, murmuring, wailing, and ends with a shout and a thud of a foot. The chant also served as a plea to the dead not to return to haunt the living, and help them instead to lead a prosperous life.” [7]
Kadagupan iti pananganalisar iti napagtitipon a konteksto dagiti naibaya-o iti massayag ni Inang Carda, adtoy dagiti nasirip a napagtitipon a linaon:
1. Kararag
2. Panaganinaw (mirror image)
3. Ti kinapateg ti nakaparsuaan
4. Ti tagipatgen ken kinapateg ti edukasion
5. Pammagbaga
6. Panangiyallawat ti kultura

Ti baya-o ket naiyebkas iti naratibo babaen kadagitoy wagas: naikansion, naidaniw, naisarita, anekdota, panamagdilig ken sarsarita.

Nupay kasta, inamin ni Domogan, a narigat iti agbaya-o, ket kinunana: “Narigat-rigat piman ti agbaya-o …ti mang-rhyme…” Ti imbaya-ona ket naglaok a Kankanaey ken Iluko wenno agbinnales. Ket tapno di atiddog la unay, inestoriana dagiti dadduma a paset.
1. Nakapokus iti panagyaman ken bendision. Panagyaman iti Mannakabalin kadagiti amin a naiburay ken naawat a parabur. Para kadagiti naulila ken pinanawan ti kiddaw a bendision. Ken para iti isasaklang ti pimmusay iti sakaanan ti Namarsua: “Ket agbiag koma iti biag awan patingganan ti palsua a namati ti isnan ken Sika… ti kangrunaan a kararagmi itattan… Amami a nainlalangitan, ta ragsak koma ken mailisida iti disglasia dagiti pinanawan…sika koma Ama nailangitan iti mangkitakitan kadaidan…ta kas koma ti nasayaat a sursuro nga insuro ti pimmusay kadaidan… ti maimulat’ kapanunot kadagiti appona ken pinanawan… ”
2. Panaganinaw. Mirror image wenno reflection. Kastoy ti imbaya-o ni Domogan: “Daytoy anti, saan laeng a mismo a dagiti annakna ti dinungdungngona, saan laeng a ti pamiliana, no di pay ket dagiti sabsabali nga annak…isu a nasayaat a pagtuladan…nasayaat a pagsarmingan….isu a ti kararagtayo, ti Ama koma ti pakibiaganna iti agnanayon…”
Kalpasan itoy, ti raconteur inistoriana a no saan a ti pammagbaga ti pimmusay, saan koma a nakapag-abogado (ken mayor ken representative ti Baguio iti kapamitlona daras). Anti ti pangawagna. Maestrana iti grade four. Linagipna iti panawen nga inda panagiskuela. “Kaeskuelaak idi da Fe ken Othmar…” kinunana, a ti kayatna a sawen ket dagiti annak ni Inang Carda. Manang, ti panangawagna ken ni Manang Rose. Inestoriana pay dagiti dadduma a mannursuro a nangadal kadakuada sadiay Angaki (Quirino, Ilocos Sur itan). “Adu ti ligligatna piman idi kadakami…ken isnan anusna…isu a tinungpatungpalmi dagiti pammagbagana ket 80% kadakami amin nga adalanna iti titulado…”
Kadagidi a panawen, dayta a ratio nga 80% ket dakkel unayen iti laksid iti kasulinek ti lugar ti kabambantayan. Saan laeng a ti siled a pagadalan ti agkurang no dipay ket ti mannursuro. Ket ditoy, inestoria ni Domogan ti panaggiddan a panangisuro ti pimmusay ti grade three ken grade four. “Liniblibu ay isnan natulonganna…”
Iti sabali a nagbaya-o, adda ti dakkel a babawi ken sennaay ni (Mrs) Antonina Valdez. No ni Domogan ket nagballigi, saan a nakaturpos iti adal ni Valdez. Ta kuna kano idi ni Inang Carda kenkuana (Mrs. Valdez) idi: “Ay, umali ka (umayka) ta padakkelenka, pagiskuelaen, tapno no makagreduarka ket matulongam met dagiti addim ken dadakkelmo…” Itoy a punto, ti makapudno ken napudno a mannursuro ket saan laeng nga agkutkuti iti uneg ti siled-pagdalan no dipay ket iti ruar ti eskuelaan. Dakkel ti yaman dagiti dadakkel ni Valdez ti awis ti mannursuro. Ta ammoda (dagiti dadakkel) ti kinapateg ti edukasion. Isuna laeng ta “…awan iti umuna a babawi no di ket maudi…” Insaibbek ni Valdez. Madlaw la unay ti raed a bosesna ti apal. Karaman isuna daytay inawagan ni Domogan iti dugoldugol. Ti dugoldugol ket Kankanaey iti ballog, bayanggudaw, awel-a-welwel, ken dadduma pay a termino para iti saan a mangikaskaso iti panangmuli iti naimbag a masakbayan. Iti baya-o ni Valdez, naisentro iti kinapateg iti edukasion.
3. Ti kinapateg ti nakaparsuaan. Kastoy ti baya-o ni Domogan: “Nakalinlinis ti lablabaw dagiti batbato isu a nakamaymayat man a buybuyaen dagiti nakaad-adu a lamlames iti uneg ti danum…” Linagipna iti panagpipiknikda iti karayan a kadakuada dagiti titserda (ni Inang Carda ken maysa pay a baro a mannursuro) a ti balonda ket kamotit ken pinia. Bay-on ti pagikabilanda kadagiti kalapenda nga ituno…

4. Ti kinapateg ti edukasion. Dagiti raconteur ket impatigmaanda ti kinapaeg ti edukasion.

Kas naynay a masarsaritana kadagiti pasken, inestoria ni Domogan ti maipapan iti dugoldugol.

Ti dugoldugol. Maipapan daytoy iti ayat ti ama iti anak. Kuna ti ama, agiskuelaka, anakko, uray no gastosek amin a sapulko ken sanikuak basta laeng makaeskuelaka. Ti kuarta ken sanikua ket mabirokan ken umadunto no sikanton iti titulado. Ket imbaon ngarud ti ama ti anak nga agiskuela iti Baguio. Ngem sabali ti ubra ti anak. Nagbarbartek. Nagbisio iti marihuana. Saan a nagiskuela idinto ta kanayon met a dumawat iti alawansna. Patulod met a patulod ti ama iti alawans. Iti panawen ti panaggregreduar, nagpa-Baguio met ti ama. Ngem anian a ladingitna iti natakuatanna. Nakasangit ti ama. nagawid a naliday. Agingga pimmusay. Iti di agbayag, iti maysa nga ummong, nadamag iti anak, no manon ti edad daytoy ta kasla isu met ti kalayan iti ummong. Imbaga kano ti anak ti edadna a tallopulo ket innem. Nasdaaw ti nagdamag, ta ti edadna a tallopulo ket innem, kasla metten agedad iti innem a pulo ket innem!

Iti bisio, saan a makaadal ti tao, ket daras pay a lumakay!

5. Pammagbaga. Kadagiti appo ti pimmusay ken kadagiti amin a dumdumngeg lalao kadagiti agtutubo ken ub-ubbing iti panangipangag koma kadagiti amin a pammagbaga dagiti dadakkel ken dagiti nataengan. “…lisialiasianda koman ti bisio a makaited iti dadael iti ploglesio…” kuna ni Domogan.

6. Panangiyallawat ti kultura. Kadagupan ti amin. No inka iperporm wenno aramiden ti kultura, yallawatmo daytoy kadagiti dumdumngeg, kadagiti sumaruno a kaputotan tapno inda patgen ken ilala. Tapno yam-ammo ti puli (kadagiti di pay makaam-ammo).

Ta kas iti kuna ni nalatak a potograpo Tommy Hafalla, “The culture of sharing will ensure that the people and their practices will endure for generations to come..” [8]

Dagitoy nga oral arts ket nailasag ken nailaok kadagiti linabag ti dara ti puli. Agserbi dagitoy a kas mangited iti ad-adda pay a panagdedekket ken panagkakayammet ti tunggal maseknan; agserbi a kas pangmentenar ti solidaridad ken kaysa.

Ket ti baya-o, kabayatan iti pannakaiyebkasna, maadaw dagiti dumdumngeg ti pakasaritaan ti napalabas ti puli, pamilia a pagadawan iti beggang para iti apuy ti silaw ti masakbayan ken beggang iti a dengngep kadagiti tibkol iti dana ti biag wenno ules kadagiti puraw a rabii.

Ti preserbasion ken panangtaginayon kadagiti a kinabaknang ti puli, ket panangipamatmat iti panangipateg ti kinaasino. Ket babaen itoy a panangipateg iti kinaasino, maikalawa ti panagawat maipapan iti kinabaknang nga ikut, a nasken a preserbaren ken yallawat kadagiti sumaruno a kaputotan.

Ket ti baya-o, maysa met kadagiti kangrunaan a tulbek saan laeng nga iti kaysa no di pay ket iti dur-as ken panagbalbaliw.

Kas kuna ni Rey Fiar-od iti Barlig, Mt. Province: ““The bottom line in the observance of these practices is unity and discipline. These values do not fade in time.” [9]


Makipagladingit ti sibubukel a pamiliak kadagiti naulina iti ipupusay ti patgenmi nga Inang Carda… ti ipapanawmo ket saan a panagpakada, no di ket panangisagana (manen!); ta saan a ditoy daga ti pagtaengan no di iti nagturongam… #


===============================================================
SARIBABA

1. http://www.iluko.com/dapayan_responses.asp?TopicID=74494

2. http://www.geocities.com/ljak00/songs.html

3. Inside the Cordillera death ritual, Rabang, Roland, Philippine Daily Inquirer, July 18, 2007.

4. Dumanghi, Mary T., Folktales and Chants of Tadian, Mountain Province, http://mpspc.tripod.com/sitebuildercontent/sitebuilderfiles/folktalesandchantsoftadian.pdf

5. Inside the Cordillera death ritual, Rabang, Roland, Philippine Daily Inquirer, Northern Luzon Bureau, 07/18/2007

6. http://www.travel-support.info/category/travel/

7. http://travel2adventure.net/2008/03/14/reaching-for-the-gods-in-sagada/

8. http://frjessie.wordpress.com/2007/07/18/

9. Inside the Cordillera death ritual, Rabang, Roland, Philippine Daily Inquirer, July 18, 2007.

Wednesday, April 09, 2008

TMI Awards

TMI Awards, agawaten ti komite


Kayat nga ipakaammo ti Timpuyog dagiti Mannurat nga Ilokano (TMI)-Global,babaen ken ni TMI Presidente T. Gabriel Tugade, a mabalinen ti mangisumite iti nominasion para kadagiti sumaganad a pammadayaw:

1. Ilocano Writers Lifetime Achievement Award
2. Posthumous Award for Ilocano Writers
3. Ilocano Writers Hall of Fame

Dagiti Pagannurotan:

1. Mabalin ti uray asino man a mannurat nga Ilokano (agraman dagiti kameng ti Komite) ti manginominar iti para kadagiti pammadayaw babaen ti surat a
pakailanadan dagiti rason para iti nominasion. Maipatulod dagiti dokumento babaen iti e-mail address a nailanad iti baba wenno maibuson iti sabali pay a mailing address a maipablaakto, tapno mapasingkedan ti nominasion ken/wenno kualipikasion ti nominee.
2. Mabalin nga inominar ti mannurat nga adda darana nga Ilokano nga agsursurat iti uray ania man a lengguahe no la ketdi mainaig dagitoy a sinurat iti literatura. Kasta met a mabalin nga inominar ti mannurat a saan nga Ilokano ngem agsursurat iti Ilokano. Nasken a mailukon iti nominasion dagiti paulo dagiti sinurat ti maseknan ken ti nakaipablaakan dagitoy, kasta met dagiti naitulongna iti pannakatubay dagiti agdadamo a mannurat nga Ilokano ken dagiti dadduma a naaramidan daytoy a nagparangpaya wenno nakatulong iti idudur-as ti Literatura Ilokana.
3. Nasken nga agtawen iti 50 wenno nasursurok pay ti nominee.
4. Saan a mapagduaduaan nga ti nominee ket addaan prinsipio ken moralidad/etika a nangidaldalan.
5. Pinal ti pangngeddeng ti Komite. Maipablaakto ti nagan dagiti mapadayawan iti Bannawag, iti Tawid News Magasin ken dadduma pay a magasin ken mai-post iti internet. Kasta met a mapakaammuan dagiti mapadayawan babaen ti surat wenno e-mail.
6. Maikkan iti sertipiko a pammadayaw dagiti mapili iti Nasional a Panagtitimpuyog ti TMIF-Global inton Oktubre 2008.
7. Ti Komite ti mangngeddeng no asinonto kadagiti mainominar a mannurat ti mairaman iti Ilocano Writers Hall of Fame.
8. Ipatulod ti nominasion kadagiti sumaganad nga e-mail address:

jimmyagpaloii@yahoo.com
rvaragon@gmail.com
rarasjaime@yahoo.com
aida.tiama@up.edu.ph

PhilRice: No Rice Shortage

PhilRice: There is no Rice Shortage

Doomsday isn’t coming and will never come for the Philippine’s rice supply with proper technologies, cooperation, and bureaucratic support. There’s been a fuss these past few days on rice supply. Is there rice shortage? Are we going to be a nation with close to 90 million starving people soon? Should the people start practicing eating bread instead of rice because rice price will be uncontrollable in the next days?

Global factors

There is no rice shortage, and the country’s rice supply is stable enough to last for 57 days, said Philippine Department of Agriculture Secretary Arthur Yap. If there’s no rice shortage, why is rice price abnormally high?

According to Dr. Arsenio Balisacan of the UP School of Economics and director of the Southeast Asian Regional Center for Graduate Studies and Research on Agriculture (SEARCA), the situation is not at all unique to the Philippines. It is global. Balisacan said there is a growing affluence in developing countries. This, as is being shown, has shifted the consumption pattern to meat, which eventually pulled up the prices of wheat, corn, and other feedstock for animals. Consequently, farmers find these crops more profitable resulting in crops shift. Hence, there is a decrease in areas planted to rice.

What’s more, only 7% or only 30 to 35 million metric tons of the world rice supply are traded in the market, said Dr. Leocadio Sebastian, executive director of PhilRice. This resulted in a tight supply in the world market which has an impact on the Philippines’ rice supply as it is a major rice importer. Logically, rice-exporting countries can hold selling rice up to the point where they can sell it at a higher price.

According to Dr. Sergio Francisco, leader of the Impact, Policy, and Research Program of PhilRice, the world’s rice exporting countries trade their rice in the world market. Considering that supply is tight and it is a sellers’ market, the country that can pay the higher price gets the rice supply. Result: Higher world rice price which is reflected in our retail market.

Likewise, growing demand for biofuels has resulted in crops shift. Farmers are getting more interested in planting crops for biofuel rather than for food explained IRRI director general Robert Zeigler.

Local factors

According to the book, Why does the Philippines import rice?, Filipino farmers spend twice the cost of Vietnam and Thailand farmers in producing rice. Roughly about 10% of the increase in rice production is due to high prices of inputs like fertilizers and fuel.

There have also been reports of hoarding imported rice by some traders creating a local supply shortage.

Moreover, Philippine traders face high interest rate of 15% in borrowing from banks compared with the low 5% in Vietnam and Thailand as stipulated in the same book.

Land conversion, overpopulation

According to a PhilRice study on the extent of land conversion from 2003-2007, 34,200 tons of rice are lost due to the 9,000 hectares land conversion annual average for the said period. Oftentimes the trend is from rice area or any other agricultural uses to uses with higher commercial values. These include factories, subdivisions, and malls mushrooming fast across the country.

The problem is exacerbated by the Philippines’ burgeoning population. By the end of this year, the projected population is 90.4 million.

Studies done by PhilRice show that rice production has been doing very well in recent years only that it cannot keep up with the speed of population growth. While there is no rice shortage, the Philippines should invest more on research on how to make rice farming more efficient and profitable for the Filipino farmers.

Palanca 2008

58th Palanca Awards now accepting entries

Aspiring and established authors alike who wish to share their works toward the development of Philippine Literature may now submit their entries for the 2008 Carlos Palanca Memorial Awards for Literature.

Regarded as the country’s most prestigious and longest-running literary contest, the Palanca Awards’ search for promising Filipino writers has generated an impressive roster of literary luminaries.

Established in 1950 in honor of Don Carlos Palanca Sr., the competition aims to help develop Philippine Literature by providing incentives for writers to craft their most outstanding literary works, as well as be a treasury of the Philippines' literary gems.

The literary contest is open to all Filipino (or former Filipino) citizens, except current officers and employees of the Carlos Palanca Foundation, Inc. Aspiring writers may submit works under the following eight (8) categories: Short Story, Short Story for Children, Essay, Poetry, One-act Play, Full-length Play, Screenplay, and Novel. Each author, however, may submit only one entry per category.

The awards have three divisions – English, Filipino and Regional Languages (Hiligaynon, Iluko and Cebuano). Works may be submitted in either English or Filipino for all categories except Screenplay, which is open only in the Filipino division, while the Regional Languages division is open only in the Short Story category.

This year’s theme for the Kabataan Essay, Palanca Awards’ special category for young writers below 18 years old, is “A foreign visitor has only one day to spend here in the Philippines. Where should this visitor go that day and why?” for the English division and “May isang dayuhan na isang araw lamang ang ipananatili sa Pilipinas. Saang lugar siya sa araw na iyon dapat pumunta at bakit?” for the Filipino division.

Contest Rules and Official Entry Forms are available at the Carlos Palanca Foundation, Inc., 6th Floor, One World Square Bldg., 10 Upper McKinley Road, McKinley Town Center, Fort Bonifacio, Taguig City. Deadline of submission of entries for this year’s awards is midnight of April 30, 2008. Winners will be announced on September 01, 2008.

For more information, you may email palancaawards@yahoo.com or call telephone number 856-0808.

Sunday, April 06, 2008

Tubera, Umuna iti 10th AMMAFLA

Inyalat ni Rolando D. Tubera ti Balioeg, Banna, Ilocos Norte ti Umuna a Gunggona iti Salip iti Sarita Para Kadagiti Agdadamo a Mannurat ti 10th AMMA Foundation Literary Awards.

Pinangabak ni Tubera, mangisursuro iti Banna National High School, ti saritana a “Burrarawit”. Maipaayto ken ni Tubera ti Sertipiko ti Pammadayaw ken P10,000 a cash prize iti pammadayaw a seremonia para kadagiti nangabak iti nasao a salip bayat ti Maika-40 a Komperensia Nasional ti GUMIL Filipinas a maangay inton Abril 18-20 iti Francisco L. Dy Coliseum, Cauayan City (Isabela).

Dagiti kadua ni Tubera a nangabak:
Maikadua a Gunggona (Sertipiko ti Pammadayaw ken P8,500.00): Sherma E. Benosa ti Bambang, Nueva Vizcaya, babaen ti saritana nga “Alona”. Madama a sursuratenna ti thesisna para iti kursona nga MA Language Education iti UP Diliman a nagturposanna iti BA Linguistics idi 1999; ken Maikatlo a Gunggona (Sertipiko ti Pammadayaw ken P7,000.00): Juviluck Ramos Basug ti Tuguegarao, Cagayan babaen ti saritana a “Ti Sagut ni Tatang”; katurturposna iti Computer Science itay Marso iti College of Mary Immaculate, Bulacan.

Napili dagitoy a Top 3 a sarita manipud iti 19 a sarita a naisalip.
Naluktan ti salip idi Disiembre 1, 2007 ken naggibus idi Pebrero 29, 2008 para kadagiti agdadamo a mannurat ti BANNAWAG (awan pay naipablaakna a sarita iti nasao a magasin; no adda man, di nasursurok ngem tallo agingga iti Nob. 26, 2007 a bilang ti nasao a magasin).

Dagiti naghurado: dati a Literary Bannawag Jose A. Bragado, agdama a Literary Editor ti Bannawag Juan Al. Asuncion, ken Noli S. Dumlao, National Commission for Culture and the Arts Radio-Media Coordinator.
Dagiti mangimatmaton itoy a pasalip: Amado I. Yoro, Mario Orbito, Mike Ulibas, Alfredo “Fred” Quibol, ken Francisco T. Ponce (agpapada nga agindegen iti Hawaii (Manipud iti email ni apo Amado Yoro)