Monday, September 29, 2008

Nagbaknang Met Daytan a Messenger!


Malidayankami unay iti damag maipapan iti maysa nga ina a nangsamal kadagiti tallo nga annakna nga agedad iti 4, 3, ken 2 sananto sinamalan ti bukodna a bagi. Kinakurapay ti rason a nangiduron ti ina. Medida daytoy. Nangato unayen ti mercury iti kinaadda ti kinakurapay ken kinarigat iti panagbiag. Malagipmi manen daydi ubing a nagpakamatay gapu iti kinakurapay. Ania itan iti mapaspasamaken iti pagilian?

Kinakurapay. Adu dagiti rason. Iti gobierno, nalabes a kurapsion, mismanagement, incompetence, kinaadu ti papolasion.

Kurapsion. Napasal-itkami pay. Adda ti nagpakpakamatay ken pimmatay kadagiti annakna gapu iti kinaawan iti makanda, adda met dagiti naglalapusanan gapu iti panagkurakotda? Nagbaknang met daytan a messenger ti Bureau of Customs ta addaan iti milliones? Nakagatang iti P190,080.00 a daga idi 1992 idinto ta agsusueldo laeng iti P24, 876 iti makatawen wenno nasurok a dos mil iti makabulan; addaan iti lugan a Toyota revo nga agpateg iti P599,000.00 idi 1998 idinto ta agsusueldo laeng iti P58.992.00; ken naaddaan manen iti kotse a Honda Civic idi 2003 nga agpateg iti P395,000.00 idinto nga agsusueldo laeng iti P71, 592.00 iti makatawen?

Kastoy ti pannagna ti kurapsion iti pagilian. No maaramid daytoy dagiti lowly nga empleado, anianto la ketdin dagiti boss? Barya laeng dayta a kinurakot ti messenger. Mamatikami a daddakkel pay iti kinurakot dagiti nangatngato ti takemda (a kas naipadamag kadagiti kaduana a nadusa). Posible kadi ti panagaramid dagitoy babassit nga empleado iti kurapsion? Wen! Napaliiwmi. Iti kapadasanmi a nagtrabaho kadagiti ahensia ti gobierno a kas iti BIR (5 a tawen), Central Bank (3 a tawen) ken DOH (2 a tawen), DPWH iti 3 a tawen. Nakitami dagiti saan a maiparbeng nga aramid a di pabor iti gobierno. Nakitami ti rason, a saan laeng a ti security of tenure ti napinget a rason iti iseserrek iti gobierno no di pay ket iti kinaadda iti dakkel a tiansa iti panangpabungkong iti bulsa. Lalo kadagiti natured.

Dimi sapasapen. Nupay narwayen ti kurapsion, nakapaliiwkami pay laeng kadagiti makunkuna nga empleado iti gobierno a manakem. Nga uray ngata no an-annuem, uray ngata pabulsaam ket dina kayat nga awaten. Kas daydiay empleado iti BIR, pinagraemnakami. Pudno a manakem dagiti aramidna nga isu pay iti nakaawatanna iti CSC National Awards kadaydi a panawen nga addaak iti ahensia. Kas ti gayyemtayo a director ti HLURB, a di pulos maawis iti mirienda wenno pannangan, ta kunana, a sigurado dagita nga agawis ket adda ti kiddawenda. Ibagbagami daytoy, nga iti kinalabes ti kurapsion ti pagilian, adda pay laeng dagiti nadalus ti aramidda. Makunami, adda pay laeng ti tiansa a pannakapung-il ti kurapsion no kayat. Panangpung-il a saan laeng nga iti programa a kas paset ti propaganda ken pautot tapno mapabanglo ti nagan.

Mismanagement. Saan a nasayaat a panangamat kadagiti pundo. Panagaramid kadagiti proyekto a saan nga agbayag, saan a maturpos, ken proyekto nga al-allia. Nagadu nga scam. Napateg ngamin dayta 30% SOP cut wenno nangatngato pay kadagiti proyekto. Daytoy nga SOP cut ti mangidaddadanes. Daytoy ti rason iti kinaadda dagiti substandard a proyekto. Daytoy ti rason, no apay nga awan proyekto ta awan ti SOP cut.

Incompetence in the government. Incompetent government officials. Saanna a kabaelan iti mangrienda iti turay. Saan a daytoy ti expertisena. Iti sabali. Ket no saanna a kabaelan, natural, awan met iti mapasamak a progreso wenno dur-asan. Dagitoy nga incompetent nga opisial ket prone iti corruption.

Parikut iti papolasion. Dakkel la unay iti akem daytoy iti kinakurapay. No ad-addu ti ngiwat a mangan, ad-adu pay iti makunsumo a taraon. No adu iti makunsumo santo pay la bassit ti produksion a taraon, mas lalon. No ad-adu ti tao, narigrigat met iti sumrek iti trabaho. Ket no unemployment ti nangato, krimen met iti nakangatngato. Isu a nasken a masulosionan iti napartak a panaglobo ti papolasion.

Adda kadi pay tiansa a maagasan dagitoy? Adda pay. Serioso a panagserbi. Serioso a tignay a panangibalat kadagitoy a parikut. Kasapulan unay iti panagtignay ti gobierno, dagiti amin nga umili ken amin a sector iti maymaysa a panggep tapno agballigi. Awan koma iti agpanunot para laeng iti bukodna a bagi…#

2 comments:

Jake Ilac said...

Manong, adda na-encounter 'tay am-ammok nga opisiales ti gobierno nga isuda ti mangibaga ti presio nga i-tongpats da iti maysa a proyekto. Isu a permi ti kadakkelnan ti balor daydi koma a project ta agasem ti 40-50% wenno nasursurok pay ti kobraenda koma. Imbag ta di a natuloy.

Kasta ti kinadursokda unayen ken kinapuskol ti rupada. Imbag ta mairusokda a kanen ti maysa a taraon a naggapu iti tinatakaw.

Narigat nga agasan daytoy a sakit a korapsion, allalo no tay adda iti turay ket maysa a suspetsado a nagkunniber met. Saan pay siguro ita a panawen, ngem "sapay", ta addanto dagiti sumarsaruno a nadalus a talaga ti panggepna, a saan a dagitay nagtagimaskara nga anghel, ngem saan met.

Ka Iddo said...

wen ngarud, ading... ania ngata ti maaramidantayo? ken ni mannaniw alexander remolino, napukaw kanon dagiti mannurat ti akemda a kas bantay ti kultura... isubli ngata manen a dagiti dandaniw a para iti ili? hmm...

agyamanak iti komentom