Sunday, March 11, 2007

Nakuyem Ti Tangatang Ita

Wen, Viriginia, adda pay laeng met a ti isisingising ti init. Apay ketdin a saanen? Saan nga agnanayon ket nakuyem ti tangatang. Sumingisingto latta met ti init, makitamto inton dumteng ti sirnaat. Saanka nga agbuteng iti idadateng ti sipnget, ta ti init ket agmulagat inton dumteng ti sirnaat.

Nasipnget dagiti isyu iti agdama. Ulsanda manen ti lubong. Ti narugit a pulitika ket kasla ulep a nangbalkot ti tangatang dagiti umili. Dugudog ti pangtana. Flash flood ket adu dagiti maiyanud iti di maiparbeng ken di umno no diman ket mairaman a madidigra dagiti inosente. Magaburan iti pitak dagiti rumbeng ken prayoridad koma nga aramiden para iti dur-asan ti sapasap. Maiyanud iti narungsot nga agus dagiti daan a kari tapno sumangbay manen ti sabali pay a kari no di man isu nga isu a kari. Saan a maliklikan iti pannakaipasir kadagiti buya a saantayo koma a kayat a mapasamak. Dagiti buya a saan koma nasken a mangkigtot ken mamutbuteng. Saan a maiparbeng a dagitoy ti maisubo ken maiduol kadagiti naganus pay nga isip. Ta ngamin no ania iti makita, isu met ti tuladen dagitoy a saringit. No makitada a nakaay-ayat wenno maayatanda la unay iti mapaspasamak iti las-ud a dida pay la maawatan ti kinapudno ken no matiliw ti interesda kadagiti pinniltakan iti rupa ken pinnabangsit ti nagan, di met masasaan nga aramidendanto met dayta a banag. Kaay-ayodanto daytoy. Agsipud ta dida pay maawatan dagita, agpisawpisawdanto, saandanto a mamingga a mangkutikot ti pakabuklanna, agingga nga agbalindanto met a tradisional a makibarbarsak, makipinnalapal. Maibilangdanto met a disipulos dagiti ubbaw a garakgak. Karamandanto kadagiti di makadlaw iti ilalabas ti lalaki a naamitan iti oras.

Wen, Virginia, nakuyem ti tangatang, lalo iti Mayo. Dumteng ti katawa dagiti nagballigi: dagiti tinalek ken intalek ken pinilit a tinalek; dagiti nagsaur ken nagaramid iti madyik tapno maguyodna a tugawan ti trono; naisem pay dagiti nakaliksab kadagiti nabagas unay: dagiti naugingan a nagiggem iti banga, dagiti nangilako iti anniniwan ti sabali, dagiti nagtured a nangallilaw kadagiti bullagaw.

Nakuyem ti tangatang ti sumungad a Mayo, gapu kadagiti saning-i dagiti saan a nagballigi: dagiti talaga a di kayat dagiti umili a pasalsali; dagiti mamati la unay iti bagina a maallilawna ti utekmo, Virginia; dagiti awanan iti karbengan nga agserbi ta makitan dagiti umili ti agsarsarwa a bulsada idinto ta agmalmalangaka pay laeng, Virginia, kadagiti naipuruak a kari; dagiti ikkis dagiti di makaawat ken dina kayat nga awaten nga isuna ket saan a nagballigi, ngamin, kayatna a subboten ti dakkel unay a nagastosna; dagiti mangipagarup a sinuitik ti kasalisalna. Manayunan manen ti bilang dagiti matmaturog ken binuot a kaso iti sala ni torogis, ken ad-adu manen iti makiraud a pagbagasan saan laeng a ti napno ti kamaligna no dipay ket makadkadan met ti agamang ti ili.

A, nakuyem ti tangatang ti Mayo ita, Virginia. Wen, makitam ita dagiti dagiti nasasam-it a dila. Makitam ita dagiti magmagna a bullagaw nga umasideg a kunam la no am-ammonaka: makilamano, makisarsarita, makiinnangaw ken makirikrikna iti agdama a rikriknaen. Umayda, wen, bumalaybalay, isuda dagiti balangkantis a propeta ta ti asukar nga agaon kadagiti bibigda ket agbalin nga apro apaman nga iti dilam ket naidisso. Umayda agwagis ken makilamano kadagiti kalkalsada: laglagipennakto, kayong; ne, kasinsin, dinakto liplipatan; dagitay inanaktan ti kasar ken buniag dita, kumpadre ken kasta met kumadre bagaam idan a didan isabali pay ti ikur-itda ta ad-adda datayo ti agsisinnaranay; anakek dayta ubbam ta kuak ti maysa a baboy ken agayabka iti ad-adu nga umay makipunsion; siak ti ninong (wenno ninang) ta iserrekonto ida no makatugawak. A, nagadu dagiti kari ken nagadu met dagiti agam-ampayag a kali.

Wen, Virginia, nakuyem ti tangatang ita, ket intay manen asaken dagiti kinelleng, ket intay manen pilien dagiti bin-I a kapkapnekan: dagiti bin-i iti nasiit ken nabato a daga; dagiti adda iti igid ti kalsada; dagiti nagtubo iti abay dagiti nadadangkaw a ruot. Isu a napateg la unay iti tunggal inka ikur-it: ta dayta ti masakbayam, ti dara ti ilim, ti pataw iti saanen a pannakalung-aw, urbon ti karnero a mangirugi iti nasged a panagbalbaliw saan laeng ti ili no di pay ket ulidan dagiti umili.

Saantayo koma a makiraman kadagiti makipagparti iti bukod nga ili: natingra dagiti dara, maitaray dagiti naalas-as a lasag. Saantayo a makipunsion kadagiti nangisit a gagem.

Wen, Virginia, sumirnaat pay ti init. Ngem nasken a utoben a nalaing ti konsensiam sakbay a mangikur-itka. Saanmo nga ilako dayta karbengam. Saanka a paallilaw kadagiti inasukarana balikas.

Nakuyem ti tangatang, lalona iti Mayo, ngem iggemtayo ti lampara ti masakbayan…#


Link

7 comments:

ariel said...

Jim:
It is pathetic, what we are all going through. But would there still be room for hoping? Is there? Is hoping still a virtue? I have more questions than answers. The future is a puzzle--it is fuzzy. What are we doing as writers? What can we do excpet to write about hope after despairing? Pray, tell!

jim agpalo, jr. said...

ariel

1) iti kaanoman, diak pay naawanan iti namnama, ka ariel, ta no diak aramiden, dakkel nga amang ti tendensiana a bumatokak met iti estero... daytoy laengen ti nabatbati kaniak kabayatan iti kaaddak iti teppang, and that's virtue!
2) what are we doing as writers? hehehe...mamatiak la unay a saantayo met a kukua dagiti isursurattayo, no di ket piniduttayo laeng iti dana... isublitayo laeng nga iwaras iti umno a lugar tapno mabalanse ti "force of the above and so with the below" ... naibaon man wenno aksidente a pimmidut wenno maysa a responsibilidad
3) What can we do except to write about hope after despairing? Pray, tell!: Ay-ayam... napintas nga ay-ayam ti agsurat …napintas ti agay-ayam kadagiti balikas ken pampanunot… lalo no sika ket maysa a “nearly unconscious” no diman "unconsciuos writer"... uray dagiti musicicians, painters, ken amin nga artists ket adda dagiti makunkuna nga unconscious ken nearly unconscious kabayatan iti inda panagaramid kadagiti piesada…. mangipaneknek a binulod laeng dagiti balikas/sirmata wenno datayo (bagi) ti nabulod?

ariel said...

Ka Jim:
You are right. After despairing is the duty to hope--and to spread it. The trouble with writers is that they do not give a darn duty to get into politics and wield from the corridors of power the power to effect the changes. Then again, some tried--and still trying--but look at them now. Pathetic! Let us keep writing about the sad skies and shoo away the dark clouds.

rva said...

mayat, mayat!

ngem apay a ni virginia nga americana, manong jimmy?

ni koma mayyang wenno insiang, hehehe!

ariel said...

ni mayyang ken ni insiang--kastoy kadi pay laeng ti naganda? ket nagbalin met nga snoopy ti asomon, di ngamin?

jim agpalo, jr. said...

ti yes, virginia, ket maysa a journalism lingo.. manipud iti nalatak nga editorial, a nangsungbatan ti editor iti surat ni ubing a virginia o'hanlon nga agdamdamag no adda sta. claus... "isu dayta "yes. virginia"... sipud idin, no adda ti kayat nga ibaga iti maysa a media, yes, virginia... uray ni PLJ idi indaniwna ti sainnekna kalpasan ti napalabas nga eleksion ti GF ket "para ken virginia, kunana met..."

jim agpalo, jr. said...

sinuratko daytoy ngaeditorial, pitonsan a tawen ti napalabas! 13 idi ni virginia, itan, nabayagen a retirado a titser (principal idi nagretiro)