Tuesday, June 20, 2006

KRITIKA KEN PANIRIGAN # 8

Hidalgo -8




SAANNA NGA AMMO TI AGSURAT ITI NASAYUD NGA ILUKO

Daytoy ti maikawalo a dinakamat ni apo Hidalgo. Saan nga ammo ni mannurat iti agsurat iti nasayud nga Iluko.

Ti kaunaan a sursuroen ni mannurat sakbay nga agputar. Ti panagsurat iti nasayud nga Iluko.

No nasayud, kunana, dina kayat a sawen, a nasisita nga ammo ti alpabeto. Ngem no mabalbalin a ket, nasken met nga ammoem nga umuan no ania dagiti alpabeto, umno nga ortograpia. Kasla la napan idiay gubatanen a, nga awanan iti paltog ken bala no dina ammo daytoy.

Maysa a basics requirements iti panagsuratan iti panangammo nga umuna ti ortograpia.

Nupay kasta, adda pay laeng met ti sumagmamano nga addan naipablaakna a dina pay kabisado iti ortograpia.

Uray kadagiti nangabak iti kontes.

Ngem saan a parikut ti ortograpia. Basta adda ti nalinteg a panangisurat. Mas lamang ti nalinteg a panangisurat ngem ti ortograpia. Ania ngarud no dina pay ammo ti ortograpia? Masursuronanto a. Mabainto met ngatan a, nga agsurat inton ammonan ti biddutna, saan?

Ngem ti nalinteg nga Iluko?

Ti panangisurat ti nalinteg nga Iluko?

Sabali daytoy, kailian.

Isu daytoy daytay ibagbagatayo idi a proper words in proper places.

Uray no ditay ammo ti ortograpia-Ilokana, wenno daydiay pay laeng kadaanan ti inaramattayo, no nalinteg dagiti binatog, ay, ket napinpintas pay laeng met nga adayo a, ngem ti ammmona ti ortograpia ngem agsasallupang met dagiti ibagbagana.

Nalinteg nga Iluko. Kayatna a sawen ti umno a panangisurat kadagiti kayat a sawen. Saan nga agsasamparat. Saan nga aglalaok ti bamban, kudil, bitnong, barut ken nylon.

Kadagiti binatog, adda ti ibagbaga. Umno a panangaramat iti binatog ti kayatko a sawen.

Binatog, sentence. Daydiay binatogmo, adda met laeng dagiti ramennna a kas binatog? Ania aya dagiti ramen ti maysa a sentence?

Isu dayta ti ibagbagak. Nasken a saan nga ubbaw ti panangaramat daytoy. Uray no ababa ti binatogmo no namsek, abakenna ti nakaat-atiddog a binatog ngem awan met ti kaipapanan dagiti naisurat.

Parapo. Dagiti paragraph. Kasano aya iti agsurat iti parapo?

No agbaliw ti eksena, maysa a parapo dayta. Iti Iluko, maibilang met a parapo ti dayalogo iti tunggal karakter.

No saan a masurot ti nalinteg ken umno a binatog, makuna a saanna nga ammo iti agsurat iti nalinteg nga Iluko.

No dina ammo iti agsurat iti umno ken nalinteg a parapo, makuna ngarud a dina met ammo iti agsurat iti nalinteg nga Iluko.

Diak dakamenten ditoy no ania ti subject ken predicate, ta uray dagiti annak nga elementaria ket ammodan daytoy. Ken uray dagiti dadduma pay a mangbukel iti binatog wenno sentence.

Nalinteg nga Iluko. Kayatna a sawen, naurnos a binatog ken parapo.

Mastery of the language a makunkuna.

Ta ti maysa a mannurat ket makuna a master ti bukodna a lenguahe.

Kasano koma a maawaganka iti master iti lenguahem no dimo ammo ti agsurat iti nalinteg?

Ti sikreto ti nalaing a mannurat ket ammona nga imanipolar dagiti balikas. Baliktadenna man, pasikigenna, atras wenno ania la ditan ket saan a maikkat ti kinabilegda a kas binatog wenno balikas.

Saan laeng a dagiti binatog, parapo ken panangmaster ti lenguahe ti kayatna a sawen ti panagsurat iti nalinteg nga Iluko.

Maibilang met ditoy ti panangurnos kadagiti umno nga agsasagannad nga eksena. No naurnos dagiti eksena nga ipabasa kadagiti tao, makuna met a naurnos ken ammo ni mannurat iti agsurat iti nasayud nga Iluko. Ngem no agsasallupang dagiit eksena, aglalaok ken makaulaw, ipalapal dayta dagiti dear readers ta makaikkat iti ganasda iti inda basaen.

Nasayud. Naurnos. Naganas a basaen. Makaay-ayo a basaen.

Iti sumaruno nga isyu ken maudi a bilang daytoy a serye, tratarentayo ti maika-9 a nakuna ni apo Hidalgo, ti kinakurang ti ammo ni mannurat iti sarita nga inawaganna iti sarita.

Uray dagiti bangolan, uray dagiti nangab-abaken iti sarita, mamatiak nga adda pay laeng dagiti sumagmamano a dina ammo no ania a sarita ti sinuratna a sarita, nga inawaganna iti sarita.

Urayentayo iti sumaruno a bilang...ala ngarud! ##

1 comment:

jim agpalo, jr. said...

tenkio apo honesto iti kadagiti komentom iti inka binasa...sapay koma ta magustoam manen daytoy..

kasta met kadakay amin a nag-email nga immay nagbasa, agyamanak amin kadakayo