Wednesday, October 26, 2005

1st National Saribitniw Contest

1st National Saribitniw Contest, Naangay



BALLIGI! Dakkel unay a balligi ti napasamak a 1st National Saribitniw Contest wenno Umuna a Nailian a Salip ti Saribitniw, a naangay sadiay New Pavilion, Regional Education Learning Center, California Ave, San Vicente, San Fernando City. Ti dua nga aldaw a pasken ket naangay idi Oktubre 22-23, 2005.

Toy numo toy biang ti maysa kadagiti nagpaay a hurado ken naglektiur maipapan iti panagsuratan iti saribitniw (declamation), sarita, bitla ken daniw.

“KOMA kabaelak met iti agsurat, iti kas iti kinalaingyo a mannaniw,” daytoy man ti essem iti bitla ni Mayor Mary Jane C. Ortega, City Mayor ti San Fernando, La Union ken kangrunaan a sangaili.

“Kiddawek laeng kadakayo a mannurat a suratenyo koma dagiti banag a mangitag-ay ken mangidur-as ti bukodtayo nga ili ken pagilian, mangitag-ay ti kulturatayo nga Ilokano ken panangitandudotayo kadagiti napipintas a kababalin ken ugali ni Ilokano,” innayon pay ti mayora.

“Tinawen koma daytoy a pasalip, tapno bumaknang pay ti bukod a literatura,” tinarigagayan met ni Dionisio S. Bulong, Coordinator for Northern Luzon, National Commission for the Culture and the Arts ken isu pay ti presidente ti GUMIL Filipinas (NCCA) a nangsuperbisar ti pasken.

Ti pasken ket inangay ti Sir Pelagio Alcantara Development Foundation (SPADE) ken ti NCCA, ken ti itutulong ti Provincial Government of La Union, City Government of San Fernando, STI-College-San Fernando ken ti GUMIL La Union.

“Maragsakanak man unay iti mapaspasamak a taripnong dagiti mannurat. Makaaw-awidenakon!” kuna met ni Terry Gabriel Tugade, nga immawag iti telepono ken nangesponsor iti On The Spot Poetry Writing Contest.

“Ania ket ti laingyon, nakakaapal!” insakuntip met ni Lorenzo Tabin, nga immawag met babaen iti telepono.

Agpada a panuli ti literatura Ilokana da Tugade ken Tabin ken agnanaeddan sadiay Estados Unidos.

Sakbay a napasamak ti national contest, immuna a naangay kadagiti provincial level babaen iti itutulong dagiti provincial chapters ti Gumil Filipinas. Dagiti kampeon dagiti probinsia, isu ti nagsasalip iti national level.

Dagitoy dagiti kampeon dagiti probinsia:
1. MARIO TEJADA, Kampeon ti Ilocos Norte
“Agawidakon, Patti!” ti pinangabak a piesa pinangabakna iti salip a naangay iti Currimao, Ilocos Norte. Agdama a department head iti Piddig Municipal Government ni MTT. Nagturpos iti B.S. Commerce iti Divine Word College of Laoag ket mangal-ala iti masteralna iti Mariano Marcos Memorial State University.

Premiado a mannurat iti Bannawag. Nakagun-od iti maikadua a gunggona iti Iluko Short Story Writing Contest ti GUMIL idi 1982. Agdama nga Oditor ti GUMIL Ilocos Norte. Uppat ti annakda ken ni sigud a Lilia Andres ti Tonoton, Piddig, Ilocos Norte: da Marlo Joy, Ariel Paolo, Rashela Yanina ken Mara Ira Patrice. Agnaed ti pamilia Tejada iti Anao, Piddig, Ilocos Norte.

2. MARCIELITO S. TACADENA, Kampeon ti Ilocos Sur. Inyalatna ti kampeonato a naangay iti Marinella Complex, Metro Vigan, Ilocos Sur babaen iti manuskritona a “Para iti Sapasap a Balligi”.

Nagturpos iti University of Northern Philippines iti kurso nga AB Mass Communications. Iti tawenna a 23, agdama ita a news reporter ken scriptwriter iti National Broadcasting Network (NBN 4 Vigan) ken kameng ti Hunta Direktiba ti Ilocos Sur Integrated Press. Taga Namruangan, Cabugao, Ilocos Sur.

3. FERNANDO B. SANCHEZ, Kampeon iti Pangasinan Nangabak ‘toy nalatak a mannurat ken mannaniw iti Iluko iti napalabas a Provincial Saribitniw Competition a napasamak iti Information Center, Nagsaag, San Manuel, Pangasinan.

Agdama a principal iti San Nicolas Elementary School, Pangasinan ken OIC District Supervisor ti DECS. Ni FBS ti nakagun-od iti kangatuan a gunggona iti napalabas nga eksperimental a pasalip ti Saribitniw a naangay iti National Press Club, Intramuros, Manila itay napan a tawen, kabayatan iti maika-36 a kombension nasional ti GUMIL Filipinas.

4. ROLAND A. ALMOITE, Kampeon iti La Union
“Kinaubingak ni Rigat” ti piesa a pinangabakna iti pasalip a naangay iti La Union National High School, San Fernando City.

Iti napalabas a pasalip ti saribitniw a naangay iti National Press Club, Intramuros, Manila, itay napan a tawen, nagun-od ni RAA ti Pangliwliwa a Gunggona. Isu ti agdama a bise presidente ti GUMIL La Union ken kapitan ti barangay Say-oan, Bacnotan, La Union. Radio announcer ti DZNL ken nagturpos iti kina-agricultural engineer iti DMMMSU.

5. LAWRENCE DECENA MARTIN, Kampeon iti Isabela
“Kaano nga Agsubli ti Kulalanti, Tatang Salustiano?” ti piesa a pinangabakna ‘toy tubo ti San Agustin, Isabela.

Ti Governor Roque Ablan Awards for Iloco Literature (GRAAFIL) ti umuna a literary awardna, iti panangabakna iti Maikadua a Gunggona iti salip iti daniw nga impablaak ti Bannawag. Nangabak itay nabiit ni LDM iti Pangliwliwa a Gunggona iti pasalip ti TESDA a sarita maipanggep iti programa daytoy Technical Vocational Training.

Tubo ti San Agustin, Isabela, naipasngay idi Enero 23, 1977 kada Salustiano P. Martin ken sigud nga Anastacia P. Decena.

6. LUVIMIN T. AQUINO, Kampeon iti Baguio-Benguet
“Sirmata iti Kasipngetan” ti pinangabak ni Luvimin T. Aquino iti kallabes a pasalip ti Saribitniw iti Benguet a napasamak iti Sato Kokusai Lecture Hall, Patria de Baguio, Baguio City. Drama Production Supervisor ti Mt. Province Broadcasting Corporation (DZWT).

7. ALEJANDRO C. MATINEZ, JR., Kampeon iti Abra
“Barangay a Kababaan: Panagkunniber Awanan Simpakawan” ti pinangabakna. Mangisursuro iti Tagudtod National High School, Lagangilang, Abra. Agdama a bise presidente ni ACM Jr. ti GUMIL Abra.

Saan a nakadar-ay iti pasken ni Almoite ken ti agnagan iti Dr. Acoba iti Nueva Vizcaya. Nalabit nga iti sumaruno a salisal...

Computerized ti tabulation dagiti score, babaen iti tulong ti STI-College, San Fernando City babaen ken ni Engr. Antonio P. Alvarado ken dagiti estudiantena. Agaaddayo iti uppat a metro dagiti hurados, tapno masigurado a kabukbukodan ni hurado ti keddengna, ken addaanda iti saggaysa a kompiuter a nakakonekta iti kompiuter (home networking) ti secretariat ken timer tapno maamuan a dagus ti resulta.

Nagkadua ti salip: iti written ken iti oral. Iti oral iti naghuradoan toy numo toy biang. Dagiti nangabak:

Umuna a Gungguna: Fernando B. Sanchez, ti Pangasinan; Maika-2 a Gungguna, Mario Tejada, Ilocos Norte; Maika-3, Luvimin T. Aquino, Baguio City. Dagiti consolation prize: Lawrence Decena Martin, Isabela; Marcielito Tacadena, Ilocos Sur; ken Alejandro C. Martinez, Jr., Abra.

Kaduak a naghurado da Prescillano N. Bermudez, (chairman ken kamengkami kada) Edilberto H. Angco, Peter La. Julian.

Dagiti nangabak iti T. Gabriel Tugade Foundation On The Spot Poetry Writing Contest, a ti tema ti nagsasalipan ket ti: “Akem ni Mannaniw iti Agdama a Mapaspasamak iti Gimong”: Umuna a Gungguna, Leonora T. Corpuz; maika-2 Letty Astudillo-Aquino; ken maika-3, Danilo Caburian.

Kaduak a naghurado da: Prescillano N. Bermudez, (chairman) ken Edilberto H. Angco.

Ti premio ti Reynald Antonio Awards for Iloco Literature 2005 Salip ti Daniw ket naited iti nasao a pasken: Umuna a Gungguna, Danilo Caburian; maika-2 Gungguna, Edilberto H. Angco. Dagiti dadduma a pay a nangabak: Lorenzo Tabin, Dexter Fabito ken Agustin DC Rubin. Kaduak a nangiyawat ti premio da Caburian ken Angco ni Prescillano Bermudez, idinto ta naidulin ti para kadagiti dadduma.

Kaduak met laeng da Prescillano N. Bermudez ken Edilbereto H. Angco a naglektiur iti sarita, bitla, daniw ken saribitniw. ##

Thursday, October 20, 2005

DAGITI NATARAKI A KAMPEON TI SARIBITNIW

Ti Saribitniw ken (daydi) ni Pelagio Alcantara



Saribitniw, a kayatna sawen ket sarita, bitla ken daniw. Maysa a coined word wenno pinutar a sao.

Pinutar ni (daydi) Pelagio A. Alcantara. Maysa kadagiti no dipay ket isuna iti agsursurat iti kaababaan ken kanamsekan a binatog (sentence) a kunam la no naimurian wenno sinaggaysana a pinilina dagiti balikasna. Napili kunak, ta uray no maymaysa wenno dudua laeng a balikas iti mangbukel iti maysa a binatog ket pirmi ti kidagna ken nalaka a maawatan ken nalaka a kumpet iti muging agbasbasa. Naidumduma ngarud dagiti binatogna kadagiti kaadduan a mannurat. Maysa nga istilo a narigat a mapataran.

Sadiwa pay laeng iti lagipko ti pagteng. GUMIL La Union Seminar Abril 7, 1990, a napasamak sadiay Kapitolio ti La Union.

(Seminar ti gunglo -- GUMIL La Union, daydi. Ngem no kastoy nga agseminar ti GLU, umawag-nga-umawag latta daydi Mang Pel (nakasanayanmi a pangawag kenkuana) tapno bumabakami a taga-GUMIL Baguio-Benguet. Kastoy ti kadakkel ti panagayat ni Manong Pel ti GBB. Isu ngamin ti maysa kadagiti naayat a nangtartarabay sipud idi naipasngay idi 1985. Kaduak a dimmar-ay dagiti panuli ken malalaki a mannurat iti Siudad Dagiti Saleng ken naanus a nangtartarabay kaniak tapno mamuliak a kas mannurat, da Pedrito Sanidad, Bagnos Cudiamat ken Art de Castro.

Madama idi iti open forum. Ti nagpaay a lektiurer/moderator kadayta a forum ket daydi Mang Pel.

Ti naidatag idi a napagadalan ket ti maipapan iti Gramatika Ilokana. Daytay agdama nga ortograpia.

Ngem maysa kadagiti panel/lektiurer iti saan a mamati iti agdama a sistema ti ortograpia. Ni Nid Anima, manipud iti Abra. Maysa a mannursuro. Mannurat iti Iluko ken iti English.

Kuna ni Anima a saan kano a maikanatad ti agdama nga ortograpia. Apay kano a saan nga isubli ti daan nga ortograpia a kas iti panagaramat ti letra C, V, F, X, J, UI, ken “nga” aminen a, nga awanen dayta “a” a mangulaw. Ta isu ngarud daytoy ti orihinal nga ortograpia ti Iluko. Kinuestionaran ni Anima dagiti termino nga Iluklish. No apay kano a timmaud dagitoy. Kuna met daydi Mang Pel nga adda met dagiti napagsasaip wenno coined word manipud iti Iluko. No apay a saan a rimmimbaw dagitoy a coined para iti termino ti English, papolaridad ti rason. Mas papolar ken mas maawatan kano nga insegida dagiti Iluklish ngem ti coined word nga Iluko, a kas kadagitoy nga ehemplo: English, football; Iluklish, potbol; Iluko coined word, innagawan ti bola. English, basketball; Iluklish, basketbol; Iluko, baltogbaltog ti bola.

Mas papolar ken nalaklaka a maawatan dagiti Iluklish ngem dagiti Iluko coined word. Ti kinapapolar ken kinalaka a maawatan ket dakkel la unay a factor iti panangdominar ti Iluklish iti Iluko coined word.

Nupay kasta, adda met dagiti Iluko coined word a nagballigi ken mas papolar ngem kadagiti Iluklish. Kas kadagiti batonlagip (bato a lagip, monumento), aribai (ari a babai, reyna), ken ti saribitniw.

Dinamag idi ni Anima no ania ti saribitniw.

Impalawag ni Mang Pel a napaglalaok a sarita, bitla ken daniw. Nga isu daytoy ti declamation iti English. No iti Iluklish met, deklamasion wenno deklemesion. Ngem mas pabor ni Mang Pel ti saribitniw ngem ti Iluklish.

Sinegundaan daytoy ni apo Juan S. P. Hidalgo, Jr. a maysa met kadagiti naglektiur. Pinasarunoan met nga inayunan ni Gobernador Justo Orros a kangrunaan a sangaili.

Ket naipasngay ngarud ti balikas a saribitniw iti daydi a GLU kombension sadiay kapitolio ti La Union.

Wen, malagipko pay, sadiwa pay laeng dagiti pagteng iti lagip. Lagip nga iti kaanoman, dinto mapunas a lebben ti napalabas. Ti napalabas a nangtangadan kadagiti bunga a nagtaudan kadagiti sirib, sirmata, ken panirigan a kas mannurat.

Ket ti pannakapanunot ti pamilia daydi Manong Pel iti pannakaadda ti Nailian a Salip ti Saribitniw ket maysa a napintas nga addang tapno mapagtalinaed ti maysa a “patawid” (legacy) daydi Manong Pel.

Malaksid iti Gumilaweng, ti maysa pay a patawid daydi Mang Pel ket ti Haiku Iluko. No saanak a nagbiddut, isu ngaminsa iti kaunaan a nakaipablaak iti kastoy a porma ti daniw iti Bannawag babaen ti daniwna a napauloan iti “Dagiti Haiku ti Birhen” a nangtrataranna ti aparision sadiay Agoo, La Union.

Ket tapno mataginayon ti patawid (legacy) ni Mang Pel maipapan iti “Haiku”, napasamak ngarud ti kaunaan nga on-the spot poetry writing contest a napasamak iti maika-33rd GUMIL Filipinas National Convention a naangay sadiay Suso Beach, Sta. Maria, Ilocos Sur. (Sadiay Sto. Nino Beach Resort ti venue daydi a seminar, ngem naaddaan iti waya a simmarungkar ken nangangay ti kombension iti agmalmalem iti Suso Beach, a kas kiddaw ni Dr. Godofredo Reyes.) Toy numo toy biang ti maysa kadagiti naghurado. Kaduak a naghurado dagiti dua pay a malalaki a mannaniw ken Bucaneg Awardee a da Jaime P. Lucas ken Peter La. Julian.

“Kas pakalaglagipan kadaydi Director Pelagio Alcantara,” kuna man ni Bucaneg Awardee Prescillano N. Bermudez, ti pangulo ti secretariat ti “Haiku On The Spot Writing Contest.”

Wen, tapno mataginayon dagiti patawid, nasken ngarud ti mataginayon a panangtagiben kadagitoy a patawid. Saan laeng nga agserbida a kas pakalaglagipan no dipay ket lasag ken dara ti Literatura Ilokana. Ti lasag ken dara ni Ilokano.

Inton Sabado, Oktubre 22-23 a maangay ti Umuna a Nailian a Saribitniw-Dangadang Dagiti Kampeon kadagiti nagduduma a GUMIL Provincial Chapters, a maangay sadiay New Pavillon, Regional Educational Learning Center California Ave., San Vicente, San Fernando City a mangrugi iti alas:9:00 iti agsapa.

Dagitoy dagiti agsasalip iti kampeonato:

1. MARIO TEJADA, Kampeon ti Ilocos Norte

“Agawidakon, Patti!” ti pinangabak a piesa pinangabakna iti salip a naangay iti Currimao, Ilocos Norte. Agdama a department head iti Piddig Municipal Government ni MTT. Nagturpos iti B.S. Commerce iti Divine Word College of Laoag ket nangal-ala iti masteral na iti Mariano Marcos Memorial State University.

Premiado a mannurat iti Bannawag. Nakagun-od iti maikadua a gunggona iti Iluko Short Story Writing Contest ti GUMIL idi 1982. Agdamanga Oditor ti GUMIL Ilocos Norte. Uppat ti annakda ken ni sigud a Lilia Andres ti Tonoton, Piddig, Ilocos Norte: da Marlo Joy, Ariel Paolo, Rashela Yanina ken Mara Ira Patrice. Agnaed ti pamilia Tejada iti Anao, Piddig, Ilocos Norte.

2. MANCIELITO S. TACADENA, Kampeon ti Ilocos Sur

Inyalat ti kampeonato ti Saribitniw a naangay iti Marinella Complex, Metro Vigan, Ilocos Sur babaen iti manuskritona a “Para iti Sapasap a Ballaigi”.

Nagturpos iti University of Northern Philippines iti kurso nga AB Mass Communications. Iti tawenna a 23, agdama ita a news reporter ken scriptwriter iti National Broadcasting Network (NBN 4 Vigan) ni MST a kameng ti Hunta Direktiba ti Ilocos Sur Integrated Press. Taga Namruangan, Cabugao, Ilocos Sur.

3. FERNANDO B. SANCHEZ, Kampeon iti Pangasinan

Nangabak ‘toy nalatak a mannurat ken mannaniw iti Iluko iti napalabas a Provincial Saribitniw Competition a napasamak iti Information Center, Nagsaag, San Manuel, Pangasinan.

Agdama a principal iti San Nicolas Elementary School, Pangasinan. Ni FBS ti nakagun-od iti kangatuan a gunggona iti napalabas nga eksperimental a pasalip ti Saribitniw a naangay iti National Press Club, Intramuros, Manila itay napan a tawen, kabayatan iti maika-36 a kombension nasional ti GUMIL Filipinas.

4. ROLAND A. ALMOITE, Kampeon iti La Union

“Kinaubingak ni Rigat” ti piesa a pinangabakna iti pasalip a naangay iti La Union National High School, San Fernando City.

Iti napalabas a pasalip ti saribitniw a naangay iti National Press Club, Intramuros, Manila, itay napan a tawen, nagun-od ni RAA ti Pangliwliwa a Gunggona. Isu ti agdama a bise presidente ti GUMIL La Union ken kapitan ti barangay Say-oan, Bacnotan, La Union. Radio announcer ti DZNL ken nagturpos iti kina-agricultural engineer iti DMMMSU.

5. LAWRENCE DECENA MARTIN, Kampeon iti Isabela

“Kaano nga Agsubli ti Kulalanti, Tatang Salustiano?” ti piesa a pinangabakna ‘toy tubo ti San Agustin, Isabela.

Ti Governor Roque Ablan Awards for Iloco Literature (GRAAFIL) ti umuna a literary awardna, iti panangabakna iti Maikadua a Gunggona iti salip iti daniw nga impablaak ti Bannawag. Nangabak itay nabiit ni LDM iti Pangliwliwa a Gunggona iti pasalip ti TESDA a sarita maipanggep iti programa daytoy Technical Vocational Training.

Tubo ti San Agustin, Isabela, naipasngay idi Enero 23, 1977 kada Salustiano P. Martin ken sigud nga Anastacia P. Decena.

6. LUVIMIN T. AQUINO, Kampeon iti Baguio-Benguet

“Sirmata iti Kasipngetan” ti pinangabak ni Luvimin T. Aquino iti kallabes a pasalip ti Saribitniw iti Benguet a napasamak iti Sato Kokusai, Baguio City. Drama Production Director ti Mt. Province Broadcasting Corporation (DZWT).

7. ALEJANDRO C. MATINEZ, JR., Kampeon iti Abra

“Barangay a Kababaan: Panagkunniber Awanan Simpakawan” ti pinangabakna. Mangisursuro iti Tagudtod National High School, Lagangilang, Abra. Agdama a bise presidente ni ACM Jr. ti GUMIL Abra.













BUTTON TI TAMDAGAN

Button ti Tamdagan


natay nga alis tawat’ isem
ti impasngay gagar idi malem
ti pitel nasulat’ kawaw a nakem

tinamdagak kunak a bunton
iti nagrusing a mohon
ngem naunton pasamak a button

ti tamdag iti daya panes
a diayat’ dakulap a nalmes
ta awan isem a mapespes

ti tudo di narangtayan
ti daga ken ti langit a kurarayan
ket sasaur a gaw-aten beggang

ti rigis a pinigis
ti natay nga alis
banderat’ purwa a naimis

ngatokon dua nga iman
iti baddek ti attang
iti button ti tamdagan

nabungtit lattat' anglem
ti di maigawid a malem
ti nagtinnalikud a nakem


oktubre 19, 2005
san antonio, narvacan
ilocos sur





Monday, October 17, 2005

TI TIMEK NI PLJ

Ti Timek ni PLJ



Immawag iti selpon ni apo Peter La. Julian idi agtengngan ti aldaw idi Oktubre 16, maipapan iti naiposte ditoy blog. Inlawlawagna ti biangna iti panagsarakda ken DSB iti induction ti GUMIL Benguet.

“Kas maysa nga adviser, dapat naammuak nga inawisda ni Bulong. Ti ammok ket ni apo (Armando) Galimba ti speaker ken induction officer,” kuna man ni PLJ.

Ket nakudkodko la ket ngarud ti di met nagatel a teltelko. Naa, ta sabali daytoyen a, kunak iti bagik. Twist (ending) ti naimbag a damag?

“Diak ammo a ni Bulong, ti induction officer, Jimmy...” kuna latta ni PLJ.

“Dida imbaga kenka, a ni DSB ti induction officer?” Ket ngimmato pay ti kidayko.

“Saan...!”

Nagwerret ti panunotko sa naisab-it iti tangatang: pundador ken adviser ngem di napakaamuan no asino ti induction officer ken speaker, idinto ta naawis nga agsapata a kas adviser? Ket ti naawis nga induction officer ken speaker ket ti “kalabanna?”

“Either (Armando) Galimba or Prescy Supnet (ni Chancellor Macansantos ti kayatna a sawen) ti UP Baguio ti maawis,” panangilawlawag ni PLJ.

“Ket no naglamanokayo ken nagsaokayo met a dua ken ni DSB, saan aya? Isu dayta ti impostek iti blogko!” imbalesko met a.

“Wen, addakami idiayen. Makaliklikak pay ngarud? Ken maysa, saanko met a kayat a panawan ni Galimba ta adda met ti nagkaduaanmi...”

Iti panunotko, wen, nagkadua da PLJ ken Galimba iti gunglo dagiti Regional Executive Director: Galimba iti DTI idinto ta PIA ken PLJ.

“Kas kameng ti media, insuratko laeng ti nakitak, nasaksiak ken nagtaud iti credible sources, Mang Peter...” Impettengko met.

“Nakilamano ken nakiinnarakup. Nakipagsapata met idi pagsapataek dagiti opisial ti GB. Nagsaritada met ken ni Manangmo,” kuna pay ni DSB.

“Wen, ammok dayta, Jimmy...”

“Ket ania ngarud ti kayatmo a mapasamak?”

“Mailawlawag met ti biangko, in fairness kadagiti kakaduak...”

“OK, manong...! Karbengam dayta...” Ta rumbeng laeng a maamuan ti biang ti naseknan, saan? Nalpas ti saritaan. Ket pinampanunotko ti situasion.

“Ti kunam frame-up ti napasamak?” inteksko ta makaellekak a nagsapata ni PLJ iti “kalabanna?”

“Kayat ni Zaldy (ti presidente ti GB) ti agapolohia iti personal kaniak, ngem, di natuloy...”

Kasta aya? Ehemn...

Iti kabigatanna, (ita nga agsapa) nagteks ni PLJ a nangibagaanna a naglusulosen a kas adviser ti Gumil Benguet.

Daytoy ngarud ti biang ni PLJ a nasken met a maammuan ti amin.

Agtudtudo kadaydi a sumipnget idi nagteks ni apo Pedrito Sanidad a kunana a madama ti induction ti GB. Saanak a kameng ti GB. Ti gumgumil ket saan a priority kaniak iti agdama gapu iti adu unay a pakakumikomak. Isu a diak nga interesado iti padamagna, a kas iti diak interesado iti naynay nga awis ni PLJ ti reorganisasion ti GB.

“Adda ditoy ni Diony Bulong, adda met ni Peter...!” kuna manen ni Pedrito.

Ania nagsarak da DSB ken PLJ? Nasukit ti essemko nga umatendar. Ta ammok met ti iruprupir ni PLJ ken ti takder ni DSB. Nagdardarasak a napan iti Patria de Baguio. Kayatko a paneknekan ti amin. Nagdamagak kadagiti nasangpetak no ania ti reaksion da DSB ken PLJ.

“Naglamanoda met.” Kuna ni Pedrito. Kuna pay ti presidente ti GB ken dagiti dadduma pay a kinissiimak nga adda iti tallaong.

“Wen, nagsaritakami,” kuna met ni DSB idi inasitgak iti tugawna.

Nagtuloy latta ti panaglikos ti ungot ti naimas a basi ket nagtultuloy met latta ti panagobserbarko. Naragsak ni DSB a nakisarsarita ken nagunnoy iti itutulongko iti proyekto ti NCCA Cordillera, ta isuna ti coordinator ti Northern Luzon. Nabuyak met ti isem ni PLJ iti tugawna. Naisem latta met ti secretary ti GF a ni Djuna Alcantara idi nagtungtongkami. Uray ti Bucaneg Awardee a ni Ed Angco ket naisem latta met iti tugawna. Ti sibubukel a tallaong ken naragsak. Awan ti asuk a nasay-opko.

Kas agiwarwarnak, insuratko dagiti nakitak ken dagiti nagtaud iti credible sources. No ania ti nasaksiak kadayta nga induction.

Respetarek met ti asinoman a mangiyebkas ti biangna.

Ket nasayaat ta nagtimek ni PLJ tapno maammuan met ti biangna, a dina gayam ammo iti panagsarakda ken DSB kadayta nga induction uray pay no isu ti pundador ken adviser ti GB, ken tapno maamuan a saanna nga insuko ti iruprupirna a kalintegan. Ulitentayo a, dina insuko ti iruprupirna a kalintegan.

Dagiti naiposte kadaytoy a blog ket awan ti intensionna a mangyabayab ti “naingel” pay laeng nga asuk ti mapupuoran a lamen ti garami iti bangkag ni mannurat no di ket naibisik laeng dagiti pudno a pasamak.

Ket ipinalmin: ti isem dagiti dua a panglakayen ti ingpen ti komunidad dagiti mannurat a rigis ti napirpir a bandera. Kadakami, agpada da DSB ken PLJ a napateg ta isuda ti nangibin ti plumami sipud pay idi naipasngay ti GB idi 1985. Dimi anaken ti nangisit nga ulep nga umappayaw iti tangatang lalo no tudo ti itinnagna. Essemanmi ketdi ti naraniag nga agsapa tapno nawayakami nga agtignay nga awan ti laplapayaganmi. Iti ababa a pannao, dimi a kayat a paganninawan ti rikkirikki a sarming...

Ngaruden...!

Thursday, October 13, 2005

P. S iti TMI Filipinas

Maiyalnag ti Constitution and By-laws ti TIMPUYOG DAGITI MANNURAT ITI ILUKO ITI FILIPINAS INTON Oktubre 16, 9:00 AM iti DENR-CENRO, San Isidro, Isabela, (sikigan ti LTO Office).

Mapagsasaritaan pay dagiti kangrunaan a proyekto ti gunglo ita a tawen, lalo ti maangay a 2006 National Convention.

Para kadagiti dadduma pay a detalie, umawag kada:

1) Jonh Buhay -- 0918-7528215
2) Franklin Macugay -- 0918-9670058
3) Atty. Nole Lansangan -- 0918-5729225
4) Rogie Baysa -- 0921-3746452
5) Mindo Aquino -- 0917-5741694

Wednesday, October 12, 2005

NAIMBAG A DAMAG MANEN!

NAIMBAG A DAMAG MANEN!


Nabuangayen ti TIMPUYOG DAGITI MANNURAT ITI ILUKO ITI PILIPINAS (TMI Pilipinas) idi Setiembre 25, 2005 a napasamak sadiay CENRO Office, San Isidro, Isabela. Panggep ti TMI Pilipinas ti makibinnulig iti TMI Amerika da Dr. Aurelio Agcaoili, Terry Tugade, Cristino Inay ken Lorenzo Tabin.

Ti kangrunaan a panggep ti TMI (Pilipinas) ket ti naipangruna a panagadal iti estetika ti literatura: CREATIVE WRITING ken LITERARY CRITICISMS.

Iti sabali a bangir, binuangay met ti Quirino Province ti bukodda a tsapter ti TMI idi Setiembre 30, 2005.

Kadagiti dadduma pay a probinsia ken siudad iti Kailokoan, inkissiimda metten iti panangam-amirisda iti pannakabangon iti TMI.

“Ti TMI ket flourescent dagiti arapaap ken kayat a ragpaten dagiti piksionista iti Iluko. Naipangruna koma iti panagadal iti piksion a saan ket sosialan, tsikaan ken bidaan, ” kuna ti bangolan a piksionista taga Baguio City.

“Nabayagakon a makigumGUMIL, ngem tunggal makimitangak, agtagTagalog wenno agingEnglishda met amin. Makapadisganas! Makikamengak la ketdi kadayta TMI, bareng no adda ti lugarmi a saan a nakangato iti adalna, ” kuna met ti dina kayat a mainaganan a sumingsingising (nangab-abak metten) a mannurat.

“No kayat ti TMI, kumappengkami kadakuada” kuna ti agtutubo a dadaulo ti grupo dagiti agdadamo a piksionista iti La Union, Pangasinan ken Ilocos Sur.

“Jim, pls hlp me hw 2 orgnzd local TMI,” inkulit met namindua ti maysa nga agtutubo iti Ilocos Sur. “jaz affiliates ur own wrtrs orgnztion 2 TMI,” insungbatko met a, ta adda met ti grupoda dagitoy nga agtutubo nga awan iti sabali a panggepda no di makasursuro nga agsurat iti sarita ken daniw. Kas iti grupo dagiti sabali pay nga agtutubo, nagagetda pay nga agipatulod kadagiti sinuratda iti Tawid News Magasin. Ket winenko a dagus ti awisda nga innak panaglektiur iti aniaman nga aldaw.

“Suportaram kadi ti TMI?” Saludsod ti taga-Pangasinan, a tunggal salip ket saan a maawan ti naganna iti listaan.

Amin a naimbag a panggep ket suportarantayo. Adda ti karbengan ti amin a mangtunton ti ammona a nasayaat a banag iti bukodna a pamuspusan. Ket no ti makitana a pamuspusan ket ti ikakappengna iti dua wenno ad-adu pay a gunglo dagiti mannurat, saan koma ngarud a mabekkel. Addatayo, agnanaedtayo iti demokratiko a sistema ti gobierno ket nawaya ti asinoman nga agtignay ken agpanunot para iti pagimbaganna ket awan ti karbengan ti asinoman a mangiparit wenno manglapped kenkuana.

Ngem sakbay a makipagkamengka iti TMI, wenno sakbay a buangayen ti asinoman ti lokal tsapter ti TMI, makiuman koma ngarud kadagitoy:

1) JOHN B. BUHAY -
cp# 0918-7528218
wenno agemail iti: johnbuhay@yahoo.com
wenno agsurat iti:
JONH B. BUHAY, Editor
The Valley Journal
100 P. Zamora St., Buag
Bambang 3702 Nueva Vizcaya

2) Atty. Nole Lansangan
Editor, Salinong,
Purok I, Villa Cruz,
3318 San Mateo, Isabela
CP# 0918-5729225

Madaman iti pannakaisagana ti umuna TMI Pilipinas National Convention 2006, a pakaipangrunaan iti panagsurat iti creative writing (Iluko) ken kritisismo-literatura (literary criticisms). Umatipukpok la ketdi a workshop ken panagadal.

Kadagiti mayat a mairaman iti nasao a kombension, makiumanda koma a dagus kadagiti nadakamat a tattao para iti ad-adu pay a detalie.

“Jim, nabuangay kadin TMI Internet (wenno TMI-www wenno TMI virtual)” inyimel met ti maysa pay nga agessem met nga agsurat.

Daytoy ti diak a masungbatan. Yanna kadin aya? Nabugiaw wenno nagpabugiaw iti bugiaw dagiti bugiaw?

Ti panggep ti TMI ket napintas la unay para kadagiti piksionista, sumingsingising ken agessem iti creative writing ken literary criticism. Lalo la unay iti literary criticism, ta kasla saan pay laeng a sisasagana ni Ilokano a makritikar ti sinuratna. Nagruar idi tartaraudi ti 1980s dagiti nagpipintas a kritisismo dagiti naghurado kadagiti salip, ngem gapu ta naganus pay laeng ti panunot ni mannurat nga Ilokano, imbes a dimmur-as ti kritisismo, nangipaay ketdi iti arigengen iti nagbabaetan dagiti hurado ken dagiti nangabak iti salip. Insardeng la ket ngarud ti Bannawag ti agipablaak iti kritisismo agingga iti agdama.

Saan nga ammo ni mannurat nga Ilokano a ti maysa a piksion ket nagkatlo a buklen da mannurat, agbasbasa ken kritiko? Diak a masungbatan...

Ti regget dagiti essem ket agbungada koma iti kumarabukob a tik-ab, a kas daydiay nuang nga immareb-eb iti pakyas wenno waig wenno karayan. Kumarabukob a tik-ab a mangipasngay kadagiti ad-adu pay a henio iti Literatura Ilokana. Ti pannakabuangay ti TMI ket saan nga inaw ti puraw a rabii ti GF no di ket kabinnulig, kasinnallabay, kabinnaklay iti maymaysa a panggep: ti idudur-as ti Literatura Ilokana.

Rebbeng laeng nga iti suli wenno iti kasayaatan iti amin ket awan koma ti lugar ti pinnangatoan iti isbo kadagiti amin a tumaud a gunglo, timpuyog, liga, grupo, “Annak ni...” ken dadduma pay, para iti panangtaginayon ti bukod a dila ken dagiti sumarsaruno a kaputotan....###


Sunday, October 09, 2005

NAIMBAG A DAMAG! NAIMBAG A DAMAG!!

NAIMBAG A DAMAG!


Naglinnamano ken nagtungtongen da Dionisio S. Bulong ken ti kinasalisalna iti presidente iti GUMIL Filipinas a ni Peter La. Julian idi malem ti Oktubre 8, 2005 iti alas dos iti malem iti napasamak nga Induction Program ti GUMIL Baguio-Benguet a napasamak iti Sato Kokusai Lecture Hall, 3rd Floor Patria de Baguio, Session Road, Baguio City.

Ti ungot ti basi nga imminuman ni DSB ket imminuman met ni PLJ ken imminuman met ti amin; agingga rimmasaw dagiti naduman a tukak ken kasla kinirog a kappi ti rupa dagiti amin a naragsak.

Iti napalabas nga eleksion ti GF, nagsat ti puseg ti relasion dagiti dua ken saan laeng a naarigengen no dipay ket nadayyeg ti sibubukel a gunglo dagiti mannurat. Napaksiopaksion dagiti mannurat lalo idi kinondena dagiti nadumaduma a tsapter ti resulta ti eleksion.

Nagmalanga dagiti agngayangay ken mayat nga agsursuro nga agbalin a mannurat iti nasaksianda a rikki ti sarming a pagan-anninawanda. Naimula iti panunotda ti nangisit nga impresion a saan koma a rumbeng a sagrapenda. Nagsennaayda ket kunam la no nabalangda iti bukodda a daga ken arapaap.

Ngem ti GUMIL Baguio Benguet ket dina pinaidan ti gil-ayab ti apuy no di ket dinepdepna. Ti apuy a manguram iti natarnaw a ladawan ni mannurat.

Agpada a napateg kada PLJ ken DSB ti GUMIL Baguio-Benguet: Duapulo a tawen ti napalabas, (1985) inlungalong ni PLJ ti pannakabuangay ti GUMIL Baguio (nga ina ti GBB). Ni met laeng DSB iti namagsapata kadagiti opisial ken kameng ti GB iti isu met laeng a lugar, Patria de Baguio, iti isu met la a panawen, agtudtudo. Ti lamiis ti tudo iti Baguio ket adawenna ti beggang iti lulonan ti asinoman.

Ita a tawen 2005, ni met la PLJ ti nangilungalong iti pannakabangon ti baro a rupa ti GBB. Ket ni DSB ti inamongan ti gunglo a namagsapata kadakuada babaen iti panangtarabay ni Dr. Armando Galimba, executive vice president ti University of Baguio.

University of Baguio met laeng iti nakaangayan ti umuna a kombension ti GF idi 1969, ngem Baguio Technical School pay laeng ti nagan ti eskuelaan idi. Kayattayo man ken saan, ti pannakabuangay ken dandani pannakarakrak ti GF ket karaman latta ti University of Baguio.

Ti pasamak ket sinaksian pay dagiti sumagmamano a kameng ti hunta direktiba ti GF a kas kada Djuna Alcantara ken Clarito de Francia ken ni Bucaneg Awardee Edilberto H. Angco.

Ti panagrusing ti bin-i ti isem iti uneg ti GF ket kasasayaatan amin nga addang dagiti mararaem a panglakayen. Kalpasan ti amin, nasarakanda met laeng ti umno a dana ti ulidan nga ingpen ken rumbeng laeng a tuladen dagiti agtutubo ken agngayangay a mannurat.

Awan koma ngarud ti lugar ti ningas kogon tapno naam-amnut ken maikari met laeng a ni mannurat ket isu ti timek ti kararua ti puli. Naakas koman dagiti nangisit nga ulep ti napalabas a nangited iti bayakabak ti misuot. Ibalaybay iti asul a langit ti baro nga agsapa tapno ti sumingsingising nga init ket isaknapna dagiti bimmalitok a raya ti pagulidanan.

Kas maysa a co-creator ti Namarsua, akem ni mannurat ti mangidanon iti asinoman ti mensahe ti kappia a saan ket a mensahe ti panagsisina.

Agbiagkayo a dua, DSB ken PLJ!

Agbiag ti GUMIL Filipinas! ##