Tuesday, October 26, 2004

TSOKOLATI TI BIAG

TSOKOLATE TI BIAG


Padasentay’ man nga ikkan ti kaipapanan dagiti nagduduma a maregmeg ti balitok a nasagapko iti maysa nga electronic mail a dimteng iti inboxko.

Ti maregmeg ti balitok a kunkuna ket dagiti pagsasao manipud iti sabali a nasion. Pagsasao dagiti lumaud a nasion. Dagitoy a pagsasao a mangipaay iti pagpampanunotan ti asinoman tapno ad-adda pay a magaw-idan ti balligi iti biag.

Adtoyda ngarud:

1. TAPNO MAPALAG-ANANKA, MANGLIPATKA

Babantot met ngamin ti biag ti gumurgura wenno a adda ti kagurgurana. No aw-awitem dayta a gura saan a nawaya ti baddekam no agkuros manen iti dana. Kasla dagsen ti biag ti kastoy. Isu a tapno mapalag-anan ti dagsen ti barukong, nasken a mamakawan, saan?

2. PAKANEM DAYTA PAMMATIM TAPNO MATAYEN DAYTA PANAGDUADUAM.

Mayat met a word play. Isu met la nga isu daytoy daytay---NO KABAELANDA, KABAELAK MET! Wen met a. No kayada a ket kayam met. Apay awan kadi ti panagtalekmo dayta bagim? Apay a dimo tuladen dayta nay sangkabaga a “kayang-kaya!” Ti panagpanunot iti positibo a banag ket isu ti tulbek ti yaasenso ken ingangato ti moral ken itatanor dagiti naraniag nga inar-arapaap

3. KAYKAYAT TI DIOS TI NAESPIRITOAN A BUNGA NGEM TI NARELISYOSOAN A LAMUT

Nasaysayaat ti aramid ngem ti sao. Uray no amenka nga amen dita, wennio alleluyaka nga alleluia, wenno praise the Lord a praise the lord, no dika met ammo a taliawen ti padam a tao, awan ti serbina dayta a panamati. Uray no rosarioka a rosario no rumuarka iti simbaan ket bugkawam ken pagsawsaw-am met laeng dagiti katulongmo wenno ti agpalpalama kenka, aysus!

Santong kabayo, banal na aso, nanginginig ako, hi-hi-hi-hi!

Mabalin met a yaplikar daytoy iti adda iti tao ti aramid, adda iti Dios ti kaasi. Isu a nangnangruna met laeng ti tignay ngem ti sao. Napigpigsa ti aramid ngem ti sao. Nasaysayaat ti agtrabaho ngem ti sao a sao.

4. ADDA DAGITI SUMAGMAMANO A NAIRUT TI PANANGIKAWESDA TI LIMBODA

Kuna dagiti Anggalog: huwag mong dibdibin, lilipas din yan! Husto met saan? Masyadona a sinersyoso ti parikutna ket nagtinnag la ket ngarud a nadadael ti utekna.

No maminsan, ti nadagsen a parikut ket dadaelenna met ti emosion, panagpampanunot ken yaw-awanna ti trabaho.

Ad-adun no kua ti panawen a ti la agpampanunot ti ubraen no apay a dimteng dayta.

Ngem no ipaigidmo pay la dayta, ket sangoem ti agdama, wenno sangoem no kasano nga ibalat dayta, mapukaw.

5. SUMAGMAMANO A KALLAYSA TI NAARAMID SADIAY LANGIT, NGEM NASAYSAYAAT NO AMIN A KALLAYSA KET AGTALINAED DITOY DAGA.

Saan a ti engrande a kallaysa ti kangrunaan iti panaglantip ti dua a puso no di ket ti panagdennada iti tungpal biag.

Adda dagiti sumagmamano a nalalatak a tattao nga engrande ti kallaysada ngem nagtinnag met laeng iti inda panagsina. Adu met dagiti nanumo ti kallaysada ngem nagtalinaedda a naurnos ken nabunga ti binangonda a pamilia.
`
6. URAY NGATA KABAELAM A PARSUAEN TI SIBUBUKEL NGA UNIBERSO ITI LAS-UD TI LIMA NGA ALDAW, SAAN LATTA A NAPINTAS A BAGBAGAAM TI DIOS.

Dua nga interpretasion ti masiripko. Umuna, adda ngamin dagiti agtutuok, marigrigatan, a mangdillaw iti Dios no apay a madusdusa. No apay a dumteng kadakuada dayta a pannubok ti biag. Ngem dida man la ammo a saan a suboken ti Dios ti pinarsuana a saan a kabaelan dayta a pinarsua. Dagiti pannubok ket saan a pannusa no di ket sabali pay nga addang iti nasaysayaat a klase ti panagbiag. Ngarud, saan koma a pabasolen ti Dios no adda ti dumteng a pannubok, didigra ken aminen a tuok.

Maikadua, kas maysa a co-creator ti nagannak, ta isuda la ngarud iti nangipasngay iti anak, well, saan siguro a napintas a dagiti annak ti masurot ti kayatda lalo no dagitoy ket menor de edadda pay laeng. Ken saan siguro a napintas a buyaen nga ipatom a nalalaingka nga adayo nga anak ngem kadagiti nagannak kenka. Ken kangrunaanna, saan a napintas a buya no dimo dayawaen da inam ken amam.

7. TUMALIAW ITI LIKUDAN TI LADINGIT, ITI AGLAWLAW KEN NI DANAG, IDINTO TA ITI NGATO NI PAMMATI

Inladawanna met laengen, saan? Kadagiti agladladingit, pampanunotenda no apay a dimteng dayta iti biagda. Isip nga isip dayta. Panunot a panunot. Lagip a lagip.

Kastoy met laeng ti panagdandanag.

Iti kadadanag wenno kalalagip, malipatan no kua iti tumangad sadi langit. Malipatanda iti umararaw iti tarabay manipud iti Mannakabalin. Iti itatangad, posible a lumag-an ti aw-awiten ta awan iti asinoman nga agtuktok iti puso ti Mannakabalin a saan a mapatgan.

8. TI AGTAKDER ITI TENGNGA ITI KALSADA KET PUDNO LA UNAY A NAPEGGAD. MABALIN A MADUNGPARKA TI LUGAN MANIPUD ITI AGSINNUMBANGIR A PUNGTO.

Isu met laeng daytoy daytay pagsasao Iluko a DIMO IPAET DAYTA BAGIM ITI BAET TA DIKANTO KET MALANGDET.

Daytoy dagitay biangot. Dagiti mannakibiang la unay. Uray no saan a maiparbeng a sumngat ket sumngat latta. Pagangayanna, isun ti madaksan. Saan a panagpanunot iti umno ken saan ti kastoy nga aramid.

9. DAGITI BALIKAS TI TAWA TI PUSO.

Isu met laeng daytoy daytay nay, NO ANIA TI LINAON TI NGIWATNA, ISU MET TI PUSONA.

No ania dagiti balikas, termino ken wagas ti panangibalikas, mabasa ditoy ti katatao ken kinaasino ti maysa a tao.

10. TI MANAGDUADUA A TAO, URAY TI SURAT ITI PADER KET IBAGANA A TINULAD.

Dagitoy dagitay awan ti panagtalekna iti padana a tao? Mabalin a kasta.

Mabalin met a dagitoy dagitay a managimon la unay nga asawa, saan?

Kinaawan ti panagtalek ti tumtumboken daytoy a pagsasao. Ket natural laeng a ti tao nga awan iti panagtalekna iti padana a tao, awan met ti panagtalekna iti bukodna a bagi. Di kadi?

11. SAAN A NARIGAT ITI MANGARAMID TI BANTAY MANIPUD ITI BUNTON TA DAGIDIAY RUGIT INKA LA ITUONTUON.

Mayat man a metapora, saan?

Ti kayatna a sawen, ket ti panangpadakkel iti bassit a banag.

Kas koma dagiti apa dagiti ubbing, no timmipon dagiti nagannak, gulo dayta nga umatipukpok.

Wenno, adda la ti nakasagid kenka ket nakidinnanogankan wenno nakipinnatayankan, aysus.

Ken adu a babassit laeng a banag a pinadakkel a nagbunga iti saan a nasayaat. Ta adu met dagiti riri a nangrugi laeng iti bassit a banag, saan? Lalo dagiti atap laeng a dipay napaneknekan, naku, dagita ti puon ti riri.

12. DAYTA NALAYOG A KAYO KET MAYSA LAENG IDI A MANI NGA UMAG-AGEP ITI DAGA

Ti nasalukag, agbiag, dina pay la kunaen. Wenno adda iti panagsalukag ti tulbek ti nasayaat a panagbiag.

Siempre, no naagawa, nasalukag, ken nasalimetmet ti maysa a tao, uray no daytoy ket nakurapay, dinto masasaan a bumaknang met, saan?

Panagsalukag ken panagsalimetmet ti kaipapanan ngarud daytoy nalayog a kayo ken mani.

13. TI PANAGBALLIGI ITI PANAGASAWA KET SAAN A TI PANNAKATUMPONGMO ITI NASAYAAT NGA ASAWA NO DI KET ITI PANAGBALINMO A NASAYAAT NGA ASAWA.

Adda kenka ti tulbek ti naragsak a pamilia. No naragsakka ken managparagsakka kadagiti pamiliam, natural laeng a maaddaankayo iti naragsak a pamilia.

Ngem no managapaka, ket apaem amin a kameng ti pamiliam, ania ngarud ti ibungana dayta nga aramidmo, di apa nga agnanayon ti adda iti taengyo, saan?

Maiyaplikar daytoy nga agpada iti ina ken ama. No makita ti ragsak dagiti nagannak, naragsak met dagiti annak.

14. NAKAAD-ADU DAGITI ADDAAN ITI LEMMA TI KUKO A KARARAG A MADATON ITI DIOS.

Ne, kasla daydiay naisurat iti Taraon ti Panunot daytoyen. Daydiay ngay sa la mapanunot ti tao ti Dios no daytoy ket agkiddaw ti tulong ken kaasi, hehehe!

Wen met, di kadi? Kaadduan a talaga dayta. No agkararag ti tao ket dumawat iti tulong, kaasi ken pabor.

Ngem no matungpal daytoy a kiddawna, dina pay malagipen iti agyaman!

Kastoy a talaga ti tao!

Manmano ti agkararag nga agyaman laeng ti intensionna.

15. NASAYSAYAAT NGA AGPAYSU NO NADAGDAGSEN TI DILA TAPNO AWAN ITI MAKAIGGEM KENKUANA.

Nabileg a dila? Nabileg a balikas? Addaan iti maymaysa a sao? Kasta ti kaipapananna, kailian, di kadi?

Nasken ngamin nga annadan ket ti dila. Ti dila a kayatna a sawen ditoy ket maysa a figure of speech a SYNECDOCHE. Dila, kayatna a sawen ket balikas.

Nadagsen a dila. Nadagsen a balikas.

Nadagsen a balikas. Maysa manen a metapora.

Nadagsen a balikas, kayatna a sawen, nabileg a balikas.

Dagiti nabibileg a balikas ket dagiti balikas a nainsiriban.

Dagiti nainsiriban a balikas ket naisawang a naalumamay ken addaan iti kaipapanan. Nabileg ken nabagas a balikas.

Ket no dagiti balikas nga agtaud iti ngiwat ket dagiti laeng addaan iti kaipapanan ken nainsiriban, makuna ngarud a nadagsen dayta dila, ket awan a pulos iti makagemgem wenno mangeksploit kenkuana.

16. TI MAMAKAWAN KET WINAYAWAYAAM TI BALUD , KALPASANNA NADISKUBREM A SIKA MET LA GAYAM TI BALUD!

Isu met la daytoy daytay nay maipapan iti pammakawan ken gura.

No mamakawanka, natural a mapalag-ananka agsipud ta maikkat dayta a gura iti barukongmo.

No maikkat dayta a gura. Napukaw ti guram iti sabali.

Iti dayta a ginuram, kasla met nawayawayaan iti balud ti guram.

Ngem agpadakayo a nawayawayaan a ta agpadakayo met ngarud a nawayawayaan iti pagbaludan a gura.

17. NAKAKASKASDAAW A TALAGA TI TAO, TA IBAGADA A NATAYEN TI DIOS IDINTO TA SIBIBIAG NI ELVIS PRESLEY!

Ne, sabali met ti wagas ti panangibaga dagiti lumaud ti maipapan iti HERO-WORSHIPER.

Dagitoy dagitay nalabes unay iti panagraemda iti padada a tao, lalo dagiti nalalatak a tao, a kas kadagiti artista, kumakanta, etcetera.

Dagiti idolo. Isu a maawagan no kua iti IDOLATRY.

Dagiti makuna a nalabes unay a panatiko.

Dagitoy a panatiko ket ad-adda pay ti panagraemda iti idoloda ngem ti Dios.

Iti makadakes, malipatanda no kua ti Dios, ngem saan a maeres iti panunotda ti idoloda.

Isu a kasla natayen ti Dios kadakuada, idinto ta sibibiag ti idoloda.

Isu ngata daytoy a pagsasao ti nagadawan ni Nietze iti kinunana a GOD IS DEAD?

Wenno naadaw met daytoy a pagsasao babaen itoy a kuna ni Nietze?

18. SANTO LA AGPROGRESO TI PAG-ONG NO IRUARNAN TI ULONA.

No usarennan ti ulona, kunam a.

Panagagawa met ti kayat a sawen daytoy.

No iruarmo dayta ulom. No aramatem dayta ulom nga agagawa, ania la ketdin no di pay la met rumang-ay ti panagbiagmo.

Ngem saan a daytay saliring sikwat a, no di ket sariling sikap!

19. NO NARANRANIAG TI BALAY TI KAARRUBAM, AD-ADU TI BAYADANNA ITI KURIENTE.

Ania ngata ti kayat a sawen daytoy? No ad-adu ti kita ti maysa a tao, ad-adu met ti gastosenna?

No basbassit ti kita, basbassit met ti gastosenna? (natural)

Isu a no kayatmo iti adu ti gastosenna, di agtrabahoka nga agtrabaho, saan?

Di kasla panagagawa met laeng daytoy a, saan?

Ken maibilang payen a ti panagsalimetmet.

Panagsalimetmet ta no dumteng ti panawen ti “panagbabayad” iti paggastosan, adda ti pagbayad, saan?

Nauneg ti kaipapanan daytoy narabaw a binatog dagiti lumaud, kailian!

20. URAY NO KANAYONEM A TUGAWAN TA URINOLAM, BASTA LAGLAGIPEM NGA IBELLENG.

Wen met piman! Ngamin no maminsan ket history repeats itself. Nasayaat la unay a subliasublian dagiti failures wenno nagbiddutan iti biag, ngem saanmo ketdi nga awiten dagitoy a kasla extra baggage no di ket isuda ti agserbi a medida wenno pagsarmingan iti biag.

Dagiti pannakapaay, biddut, pannubok, allawig ti biag, bagyo ti biag a dimteng ket nasayaat met ida a lagipen ngem saan ida nga awiten. Isu ketdi ti pagibasaran tapno ad-adda pay iti panagballigi.

21. PAYAK TI INTED TI DIOS KADAGITI ANGHEL, KADATAYO A TATTAO, TSOKOLATE!

A, wen a! Life is beautiful and sweet! Talaga a napintas ken nasam-it ti agbiag ditoy lubong.

Lalo kadagiti mangakseptar ti kinapintas ti lubong.

Ta tsokolate (nasam-it ken napintas) ti inted ti Dios iti tao.


Ala ngarud, “tsokolate” a panagbasa! ###

No comments: