Tuesday, October 19, 2004

Naragsak a Ramadan ken Ramadan-duyog, kailian!!!

Naragsak a Ramadan ken Ramadan-Duyog!

Salaysay ni JAIME M. AGPALO, JR.


Ania ti bibiangko kadagita nay ramramadan? Napia pay no rama a pagkammelan a ket isu, umayak makikammel, yos! No binurakda daydiay Ramadan a ket ayosna, yos!

Ania ti bibiangko nay kadagita Muslim ket dida pay agpatawar iti lakoda a pinirata a VCD, DVD, CD?

Ahoo, ania ti bibiangko kadagita ket pasig met a peke ti lakoda, yos! Diak pay la ket igusogos iti teltel ken tengngedko ti bulong ti bangbangsit wenno ti sabong ti bangar ta original a bangbanglok, yos! Ramramadan nga?

Ayna, dagita kaburik ti Al-Qaeda, Zarqawi, Abu Sayyaf, Jemaah Islamiya, terorista? Agpugiitdanto met la nga agkararag, yusot!

No kastoy ti kapanunotam, kailian, dimo maawatan ti kaipapanan ti Ramadan. Dimo maawatan ti kaipapanan ti “kaarrubam” a kas nadakamat iti pannursuro ni Jesus no sika ket maysa a Kristiano.

No agramadan dagiti Muslim, ag-Ramadan-Duyog met dagiti Kristiano, kunamsa!

Ania aya ti Ramadan? Daytoy ti kasantoan iti amin a bulan iti kalendario dagiti Islam. Itoy a tawen, mangrugi daytoy iti Oktubre 15 ken aggibus iti Nobiembre 14. Makabulan a panagayuno. Manipud iti agsapa agingga iti sumipnget. Awan iti ipauneg a taraon ken danum. Awan ti sigarilio. Awan arak ken seks kabayatan dayta nga oras ti panagayuno. Iti rabii, mabalinen iti mangan ken uminum. Awaganda daytoy iti Iftar. Sa manen mangrugi ti panagayuno iti agsapa. Makabulan daytoy.

Nakaragragsak dagiti Muslim iti maudi nga aldaw. Awaganda daytoy iti Eid’ul Fitri. Kinnablaaw iti pannakapabaro manen ti bagi—ti kararua ken isip a sumango iti makatawen manen a panagbaniaga iti lubong. Maidasar dagiti adu a taraon. Mangan ti amin. Adu a ha’lal foods. Uray dagiti saan nga am-ammo ket makablaawan ken awisen a mangan ken agselebrar iti pannakapabaro ti biag. Ragragsak. Kas iti kinaragsak dagiti amin a Kristiano no selebraran ti kaaldawan ti Paskua a “pannakaiyanak” ni Cristo Jesus.

Saan laeng a dagiti Muslim ti agayuno. Uray met dagiti Kristiano ken dadduma pay relhion. Uray dagiti fraternal orders ken brotherhoods ket agayunoda met a kas panangpabaro ti bileg ti spiritual a bagi wenno panangdalus kadaytoy tapno nasinsin-aw ti panagbiag iti inaldaw-aldaw.
Kastoy ti kaipapanan ti Ramadan a mapasamak iti sangalubongan.

Ania met ti Ramadan-Duyog? Nangrugi daytoy sadiay Marawi City. Iti maysa nga unibersidad. Inrugi dagiti Kristiano nga estudiante ken mannursusro. Agingga nagramaram.

Wen, Kristiano dagitoy. Agramadanda met, a kas pannakipagriknada kadagiti kakabsat a Muslim. Pannakibuyog ken pannakikabsatda kadagiti Muslim. Agayunoda met iti makabulan ken makipagragragsakda met inton dumteng ti Eid ‘ul Fitri.

Ta saan kadi a makipagragragsak met dagiti gagayyem a Muslim no panawen ti Paskua? Wen kas pannakipagriknada met daytoy. Isu a nailungalong met sadiay Mindanao iti panag-Ramadan-Duyog dagiti Kristiano.

Ti kaunaan nga eksperiensak iti pannakaimatangko iti kinaserioso ti Ramadan ken ti tagipatgen (values) itoy ket babaen kadagiti gagayyem a Muslim. Lalo ken ni Ahmad. Pakpakauna ti 1990’s. Awan ti trabaho. Awan ti pamastrekan a pangtaraon iti pamilia. Inkaubingak iti aglakolako. Isu a nagisursursurak met kadagiti naaramid iti leather a kas iti jacket ken bag kadagiti ili-ili iti Benguet, La Union ken Ilocos Sur. Kanayonko a makitkita ken makagidgiddan ni Ahmad nga aglakolako met kadagiti nadumaduma. Gagangay ngamin kadagiti maawagan iti itinerant vendors wenno dagiti agipaspassiar iti tagilako ket adda iti listaanda dagiti aldaw ti tienda wenno kaadua ti tao iti maysa nga ili. Ket sadiay ti turongenda. Agsipud ta agpadakami a taga-Baguio ken ni Ahmad, kanayonkami ngarud nga agkuyog ken agkaluganan. Iti panawen ti Ramadan, madlawko iti kinapasnekna a mangipatungpal kadaytoy a pammatina. Awan a pulos iti pannakadlawko kenkuana ti bannog ken liday no saan nga agmerienda ken mangaldaw uray no adayooooooooo ti pagnaenmi iti inkam panagisursor kadagiti tagilako. Ditoy a naawatak ti kaipapanan ti Ramadan. Ket iti dayta met laeng a tawen a panagam-ammomi a dua ken Ahmad, iti Paskua, inikkannak iti nabungon a regalo ken kinablaawannak iti “Merry Christmas, Jamil!” Jamil ti pangawagna kaniak ta dayta kano ti katukad kadakuada ti nagan a Jaime.

Saan nga amin a Kristiano ket santo. Adda met dagiti santong-kabayo ken banal na aso.

Saan amin a Muslim ket terorista, Abu Sayyaf, Al-qaeda ken JI. Adu met dagiti nasisingpet mananakem ken mannakigayyem.

Kadatayo a Kristiano, nalabit nga awan ngata iti saan a makaamo ti pammagbaga ni Jesus a kunana: “Ayatem ti kaarrubam a kas iti panagayatmo iti bagim.” Asino dagiti kaarrubam?

Dagiti padam met laeng a tao, aniaman daytoy ti pammatina. Ta adda iti panagkikinnaawatan, panagpakumbaba ken kinnabsatan ti tulbek ti sangalubongan a kappia.

Ti silulukat a puso ket ridaw ti kappia. Ngem sakbay a makastrekka, nasken pay nga ammoem dagiti “kaarrubam” a kas met iti panangammom dayta bagim.