Monday, October 25, 2004

HOW DO I LOVE THEE

How Do I Love Thee?
(maysa a SARILAYSAY)


Iti maysa a labistori nga innak nabasa, adda dagiti nagayan-ayat, sa nagtinnag a panagasawa. Ket agingga iti baket ken lakaydan, awan ti nangngeg kadakuada wenno iti maysa kadakuada a nangibalikas ti ‘I Love You’ wenno ‘Ay-ayatenka’. Ngem ti ayat iti nagbaetanda ket maysa a natibker a pader a namagmaymaysa kadakuada.

No iti damom a taldiap, mabalin a kunaem a maysa a boring. Ta kasano ngarud nga inarem ni lalaki ni babai, kunam? Well, babaen kadagiti tigtignayda ken panangilala iti tunggal maysa. Nagrugi daytoy a kas napateg a gayyem, agingga nasarakanda laengen ti bagida a kas maymaysa-maymaysa a rikna, maymaysa nga arapaap iti maymaysa a puso.

Idi agayan-ayatda awan man laengen kadi ti nangibalikas iti uray maysa ti ‘I Love You’ wenno ‘Ay-ayatenka’? Awan, ta ti ayat a nagubbog kadagiti pusoda ket imparikna, naiparikna ken narikna iti tunggal maysa a saan ket a nangngeg.

Ket nagbiagda a napudno ken agpinnateg iti tungpal biagda agingga iti sabali a biag.

Iti sabali a bangir, adda met dagiti napaliiwko a kaay-ayo la unay ni babai a mangngeg ti balikas nga ‘I love you’ wenno ‘ay-ayatenka’ wenno ania la ditan a nasam-it a balikas a mangpabukar ti kaunggan. A mangiyaon iti nasam-it nga isem. A makapabaknang iti puso. A pudno met daytoy, a no maminsan ket ad-adda pay a maited ti panagtalek iti lalaki a kanayon a mangibaga ti panagayatna.

Ngem kasanon no ti lalaki ket saan a kasta ti tipona? A saanna nga iyebkas ti nalaus unay a panagayatna no di ket ipariknana?

Adtoy ti maysa a pakasaritaan ni ayat. Idi pay laeng agar-arem ni manong baro, maysa a nasingpet ken natakneng ken addaan iti nasayaat a trabaho.

Balasang: Apay a kayatnak ket adu met dagiti napimpintas ngem siak?

Baro: Diak a maibaga dagiti rason. Ngem maipasiguradok dikanto agbabawi.

Balasang: Ania dimo maibaga dagiti rason? Kasano a maibagam nga ay-ayatennak?

Baro: Awan ti maibagak a rason, ta ti balikas ket agtaud laeng manipud iti ngiwat idinto ta ti pudno nga ayat ket agubbog manipud iti puso.

Balasang: Dagiti gagayyemko, imbaga dagiti bofrienda dagiti rason. No dimo maibaga dagiti rason no apay a kayatnak, diak met awaten ti ayatmo, siempre. Ken uray asino a babai, siempre, dina maayat ti maysa a lalaki no awan ti wenno dagiti rason no apay a ‘you love me!’

Immanges ti nauneg ti lalaki. Limmidem ti rupana a nangibakal kadagiti matana iti nganga ti sliding window. Iti binulosanna a sennaay, kasla immadaw kadagiti balikas iti ayug-ayat kadagiti madama nga agraraep kadagiti talon; kasla nanggurnot ti ayug-ayat iti asul a langit a napattopattokan ti agsasala a napudaw nga ulep; kasla inawidna ti ayug-ayat iti nalamuyot a sang-aw ti puyopuy ken mangay-ayam ti rimmosas a kurtina; ket manipud iti ayug-ayat a maipatpatayab iti radio cassette ti balasang, nagwingiwing ti baro…

Balasang: Ania? No awan ti maibagam, mabalinmon iti pumanaw. Dikanto metten agpakita kaniak ta awanen ti namnamaem pay.

Baro: Ok..ok…no pilitennak. Ibagak ngarud ngem saanakto metten nga agpakita pay kenka:

Naklaat ti babai. Ket iti panunotna, napaka-weird metten daytoy a tao! Nagimasen a katosan, hmp!

Baro: Kayatka, ngamin napintaska a kas iti sabong ti rosal nga apagbukar – agayamuom ti banglona ken makaenkangto kadagiti mata; kayatka, ngamin nasam-it a musika ti timekmo; ti isemmo ket ules ti nalam-ek a rabii….

Ken adu pay dagiti nasabongsabongan a balikas nga imbaga ti lalaki sakbay a nagpakada.

Ngem sipud idin, saanen a nagpakpakita pay ni manong baro ken ni ading balasang.

In-inut met a natnag ti rikna ni ading balasang ken ni manong baro, saan a ti kina-weird-na, no di ket dagiti nasasam-it a balikas a dina maiturturog. Ket no makaturog, kanayonna met a matagtagainep ti ladawan dagiti imbalikas ti baro.

Ngem di met agparangen ni manong baro, ta imbagana ngarud a daytan ti maudi a panagsarakda a dua.

Aldaw ti Domingo. Napan nakimisa ni ading balasang, a nangkiddawanna iti Namarsua a sumarungkar koman kenkuana ni manong baro, ta kailiwna metten daytoy. Saan a ti kina-weird ti lalaki, no dipay ket mariknana, wen, mariknana nga agayat metten daytoy. Mailiw unayen. Dinan maiturturog ken maipangpangan. No mabalin la koma ket isun a mismo iti mapan iti balayda manong baro. Ngem iti dayta a panagawidna, nadungpar ti traysikel a naglugananna. Naibaltog ti ulona.
Napakaruan la unay ni manang balasang. Na-comatose. Awanan ti puot.

“No saan a makapuot iti uneg ti pitopulo ket dua nga oras, milagro laengen ti makaispal kenkuana. Isaganayon ti bagbagiyo iti aniaman a mapasamak…”Imbalakad ti doktor.

“Saan! Saan, doktor! Saanka koma nga agsao iti kasta, pangaasim! Biagenyo ti anakko, biagenyo…” inyanug-ogen ti ina. Naisurot dagiti kakabsat ken dadduma pav a sangaili ti pasiente. Napno ti ospital ti sangsangit.

Simmarungkar ni manong baro kalpasan iti dua nga aldaw. Nakabusbuslon ti agayus a luana, ngem saan nga agsangsangit. Nairut ti panangkagatna ti makimbaba a bibigna, kabayatan nga idengdenggepna ti petpetpettanna a kanawan nga ima ni manang balasang iti pingpingna. Idi agawid ni manong baro, adda ti imbatina a sobre a linen iti sikigan ni manang balasang. Kinautna pay daytoy manipud iti uneg ti tisiertna iti batog ti pusona.

Ti gagar no ania ti linaon dayta a surat ti nangiduron ti ina ni manang balasang a nanglukat. Imbasa ti ina ti linaon ti surat iti asideg ti kanawan a lapayag ni manang balasang.

Ay-ayatek,
Ipatpategka la unay, nalablabes pay ngem bagik agsipud ta musika ti timekmo.. Ngem kasano pay ita, saankan a makasao?.
Gapu iti panangipateg ken panangilalam la unay isu nga inayatka.Ngem dimon maiparikna daytoy.
Gapu iti isemmo ken tigtignaymo a nakaibaludan ‘toy pusok isu nga inayatka. Ngem itan, saankan a makaisem pay ken makagunay.
Ngarud, saankan a maayat pay ita, saanen ay-ayatek, saankan nga ay-ayaten pay ita, no ti ayat ket addaan iti rason no apay nga ay-ayatenka.
Kas nakunak kenka idi naudi a nagkitata, ti panagayatako ket saan a mailadawan.
Ket agsipud itan saankan a makasao pay, saaankan a makaisem pay ken saankan a makagunay pay, saanmo ngaruden a mailadawan ti panagayatko.
Nupay kasta, kas iti kunak kenka idi, ipariknak ti ayatko kenka, uray no dimon marikna…agsubliakto…

NAGSUBLI nga adda ti awitna a sangareppet a sabong sabong ti rosas ni manong baro.

Nalpas ti pitopulo ket pito nga oras, saan pay a nakariing ni manang balasang. Madanaganen dagiti nagannak ken tallo a kakabsat ni manang balasang.

Maika-100 nga oras, nalidemen ti tiansana a makariing kuna dagiti dodoktor. Agbiag laengen ti balasang babaen ti artificial respirator.

Maika-266 nga oras. “Doktor, diakon kabaelan pay a buyaen ‘toy anakko, ikkatenyon ti artificial respirator!” insangit ti agpakpakaasi ina iti sanguanan dagiti mangngagas.

Saan met a nagsarday ti panangbisita ni manong baro ken ni manang balasang. Adda latta awitna a sabong tunggal sumarungkar Nupay kasta, saan a limmidem ti rupa ni manong baro. Siraragsak latta a kanayon. Saan nga agtimtimek, punasanna laeng ti rupa ti balasang wenno petpetanna ti ima daytoy kabayatan iti naulimek nga inna panagkararag. Adda awitna a gitara ket kantaanna ti balasang.

Maika-366 nga oras. Kinunsultan dgiti nagannak ti abogadoda nga agpetision daytoy iti korte tapno ikkaten dagiti dodoktor ti artificial respirator ni manang balasang

“Masaksaktanak. Makasangitak iti kasasaadna, apay ketdin a saan? Ngem nagsapatakami a biagenmi ti pasientemi a saan ket patayen,” makalulua ti doktor a nangiwaragawag ti takderna iti maysa a press conference.

Maika-466 nga oras, nangbirok dagiti nagannak ti sabali nga abogado a mangilaban ti kaso, ta prinangka ti abogadoda nga adda ti sinapataan dagiti dodoktor a mangbiag iti pasienteda a saan ket a pumatay.

Maika-566 nga oras. Nagrugin a nagbalin a sensational a damag ti maipapan ken ni manang balasang ken ti arungaing ti ina a kayatnan a maikkat ti artificial respirator iti anakna ta dinan maanusan pay daytoy a buybuyaen. Nabingay ti kapanunotan ti umili iti right to live ken right to die.

“Masaksaktanak. Makasangitak iti kasasaadna, apay ketdin a saan? Ngem nagsapatakami a biagenmi ti pasientemi a saan ket patayen,” makalulua ti doktor a nangiwaragawag ti takderna iti maysa a press conference.

Saan latta met nga agsardeng ni manong baro a sumarungkar ken kanayon daytoy a siraragsak. Saan pay a pulos a limmidem wenno malidayan la unay iti kasasaad ti ay-ayatenna. Kantaanna latta ti balasang.

Maika-666 nga oras. Dimteng ti demonio iti eksena. Iti kasasangit ti ina dayta a gundaway ken agmaymaysa daytoy a mangbambantay ken ni manang balasang, limmidem ti panagkitana. Simrek ti demonio iti utekna. Wen! Apay ketdin a saan? Kinuna ti ina ti bagina. Siak a mismon ti mangikkat ti artificial respirator ti anakko! Timmakder ti ina tapno gursotennan dagiti hose ti oksiheno a pagang-anges ni manang balasang. Diosko, gursotennan, dear readers! Gursotennan!

Naimbag ta dimteng ti anghel. Ni Manong baro ket naigawidna ti ina.

“Saan! Saan, nana, pangaasiyo koma!”

“Saankon a kabaelan a buybuyaen lattan a kastoy ti anakko! Siak ti masaksaktan!”

“Amintayo ket masaksaktan unay ti mapaspasamak kenkuana.”

“Dinak igawid! Ibbatannak! Ibbatannak! Gibusanen ti panagrigrigat ti anakko ket aggibus metten ti panagtutuokko!”

“ Basol dayta nga aramidenyo! Kasla dakayon iti mangpatay kenkuana!”

“Sidadaanak a maibalud basta la ketdi agpatinggan ti panagrigrigat ‘toy anakko!”

“Saanyo koma pukawen ti panagtalekyo iti Namarsua, ken Jesucristo!” Impakaasi ti baro, ket inarakopna iti nairut ti ina.

Uray sadino ti ayanmo, iti aniaman nga oras, iti didigra man ken ragsak, no kumatokka iti puso ni Jesus, maluktanka. Sadino ti nakabsaak daytoyen? Hmp, well, aminekon, dear readers, mananglilipatak a talaga sipud pay idi naatakeak iti altapresion, nu! Sublianta laengen ti sarita, okey?

Kellaat a dimteng ti nalimbong a panunot ti ina iti pannakangngegna iti nagan ni Jesucristo. Ken ngata a, timmakiasen dayta aggargaralgak a demonio a limmugan iti utekna gapu iti nagan ni Jesucristo. Wen, saanna a kabaelan a patayen ti bukodna nga anak! Rimmukkuas iti arakop iti baro ket immasngaadnan iti nagsangsangit iti suli.

Agsangsangit pay laeng ti ina idi nalpas a nag-Santo Rosario ni manong baro. Ket nagkanta ken naggitara…

“The Lord, is my sheperd…”

Naklaat ti ina iti nangngegna. Inyad-addanan ti nagsangit. Ta isu, a mismo nga ina ket naawananen iti namnama nga agbiag pay ni manang balasang. Ngem adtoy ni manong baro, a saan man la a pulos a naawanan iti namnama. “Ania ti klasem nga ina?” Sinidir ti konsensiana.

“There’s nothing I want…”

Saan pay a nalpas ti kanta ni manong baro idi kellaat a nagbipbip dagiti instrumento a nakakabit ken ni manang balasang. Dimmakkel ti uged a mailadawan iti electrocardiogram.

Timmakder ti ina. Nagmulagat iti nakadakdakkel. Kasla ngiwat ti sumikbab a buaya ti ngiwatna. Kasla saan a mamati.
Nalpas ti kanta ni manong baro. Ket inagkanna ti bibig ni manang balasang. Apagdeppel.

Nagareng-eng ni manang balasang.

“Nakariingen ti anakko! Nakariingen ti anakko!! Ti anakko! Ti anakko!” Inyikkis ti ina. Kunam no mabagbagtiten.

“M-mawawak!” kuna ni manang balasang iti nakapsut a timek.

“Ti anakko! Makasaon ti anakko!” Ket timmarayen ti ina nga agik-ikkis a nakariingen ken makasaon ni manang balasang a nangkamang iti physician’s station.

In-inut a nagmulagat ni manang balasang. Umuna a nakitana ni umis-isem ni manong baro. Nakasangit iti ragsakna ni manang balasang kasta met ni manong baro.

Hello! Hi, dear reader! Nakulding kadi ti riknam? Wenno nakasangitka a nakabasa daytoy? Hmp, salayrita laeng daytoy, ania! Nagtipon a salaysay ken sarita! Nagkornika metten no nagluaka, he-he-he!

Haynaku, agpakadaak man laengen amangan no uborennak pay ti adu a babalaw, babayu! #


No comments: